DI TÍCH NÚI HỒNG – NƠI KHỞI NGUỒN CỦA HUYỀN THOẠI THANH NIÊN XUNG PHONG
Trong hệ thống các di tích lịch sử cách mạng tại “Thủ đô gió ngàn” Thái Nguyên, di tích nơi thành lập Đội Thanh niên xung phong công tác Trung ương tại xã Yên Lãng, huyện Đại Từ (nay là xã Phú Xuyên, tỉnh Thái Nguyên) giữ một vị trí vô cùng đặc biệt. Đây không chỉ là nơi ghi dấu sự ra đời của một lực lượng vũ trang trẻ tuổi mà còn là biểu tượng rực rỡ cho ý chí, khát vọng và tinh thần dấn thân của tuổi trẻ Việt Nam trong thế kỷ XX.
Ngược dòng lịch sử vào năm 1950, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, nhu cầu phục vụ chiến trường và đảm bảo giao thông vận chuyển vũ khí, lương thực trở nên cấp thiết. Thấu hiểu sức mạnh tiềm tàng của thế hệ trẻ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị cho Trung ương Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam thành lập một lực lượng đặc biệt. Ngày 15/7/1950, tại núi Hồng, xã Yên Lãng, Đội thanh niên xung phong công tác Trung ương đầu tiên chính thức được ra đời với 225 cán bộ, đội viên do đồng chí Vương Bích Vượng làm Đội trưởng. Sự kiện này đã mở ra một trang sử mới, nơi những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi rời tay bút, tay cày để cầm cuốc, xẻng và cả súng đạn, xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.
Khu di tích hiện nay được quy hoạch trang trọng trên đồi Gò Thờ. Điểm nhấn trung tâm là cụm tượng đài và nhà bia lưu niệm được thiết kế vững chãi, uy nghiêm giữa không gian xanh mướt của vùng chè Đại Từ. Những tấm bia đá tại đây không chỉ ghi lại ngày thành lập mà còn khắc ghi những chiến công đầu tiên của Đội trong Chiến dịch Biên giới năm 1950. Từ 225 người con ưu tú ban đầu, lực lượng thanh niên xung phong đã nhanh chóng phát triển, lan tỏa khắp các mặt trận, từ Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu đến những con đường huyết mạch trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tinh thần "đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên" đã được hun đúc chính từ mảnh đất Yên Lãng này.
Giá trị của di tích núi Hồng không chỉ nằm ở những con số lịch sử hay các hạng mục kiến trúc. Đó là giá trị về tinh thần, là nơi lưu giữ ngọn lửa nhiệt huyết của một thời hoa lửa. Mỗi phiến đá, mỗi bậc thang dẫn lên đồi Gò Thờ đều nhắc nhở thế hệ hôm nay về sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của cha anh. Đối với các bạn trẻ, hành trình về nguồn tại di tích này giống như một bài học lịch sử sống động, giúp bồi đắp lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.
Trải qua hơn 70 năm, dù diện mạo đất nước đã có nhiều thay đổi, nhưng di tích thành lập Đội thanh niên xung phong vẫn đứng đó như một chứng nhân lịch sử kiêu hùng. Nơi đây mãi mãi là niềm tự hào của nhân dân Thái Nguyên và là địa chỉ đỏ không thể bỏ qua đối với bất kỳ ai muốn tìm hiểu về cội nguồn sức mạnh của tuổi trẻ Việt Nam - một sức mạnh đã góp phần làm nên những kỳ tích chấn động địa cầu.
