Diễn biến từng giờ của Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân

Đêm giao thừa năm 1968, nhiều thành phố miền Nam vẫn đang chìm trong bầu không khí Tết. Trên những con phố, ánh đèn vàng hắt xuống mặt đường còn ướt sương đêm. Tiếng pháo Tết vang lên từng tràng, trẻ con chạy quanh sân, người lớn chúc nhau năm mới. Với phần lớn người dân, đó là một khoảnh khắc bình thường của năm mới — yên tĩnh và quen thuộc.

Nhưng chỉ vài giờ sau, bầu không khí ấy thay đổi hoàn toàn.

Khoảng nửa đêm, những tiếng nổ đầu tiên vang lên. Ban đầu nhiều người tưởng đó chỉ là pháo giao thừa còn sót lại. Nhưng rồi âm thanh trở nên dồn dập hơn. Tiếng súng tự động vang lên liên hồi, khác hẳn với tiếng pháo Tết. Một vài cửa sổ bật mở, người dân nhìn ra ngoài với ánh mắt lo lắng.

Rạng sáng, giao tranh bùng phát tại nhiều khu vực. Các đội chiến sĩ biệt động len lỏi trong thành phố, tiến về những mục tiêu quan trọng. Những con đường vốn đông người ngày Tết bỗng trở nên hỗn loạn. Xe quân sự chạy qua, tiếng súng vang lên từ nhiều phía, khói súng lan trong không khí lạnh của đêm đầu năm.

Trong một con hẻm nhỏ, một gia đình tắt hết đèn, ngồi sát vào nhau trong góc nhà. Người mẹ ôm chặt đứa con nhỏ, cố trấn an khi mỗi tiếng nổ vang lên làm cả căn nhà rung nhẹ. Bên ngoài, tiếng chân chạy vội, tiếng người gọi nhau, rồi lại im lặng vài giây trước khi một loạt súng khác vang lên.

Ở một góc khác của thành phố, một nhóm chiến sĩ biệt động đang di chuyển nhanh trong bóng tối. Họ biết rõ rằng khi trời sáng, mọi thứ sẽ trở nên nguy hiểm hơn nhiều. Một người khẽ nói với đồng đội:

“Phải xong trước khi trời sáng.”

Câu nói ngắn ngủi nhưng đủ để mọi người hiểu nhiệm vụ đang đặt lên vai họ nặng đến mức nào.

Cùng lúc đó, tại một khách sạn nơi nhiều phóng viên nước ngoài đang ở, một nhà báo vội vàng bật máy ảnh khi nghe tiếng súng. Ông bước ra ban công nhìn xuống con phố vốn yên bình. Ánh đèn chớp lóe từ xa, tiếng súng vọng lại qua những dãy nhà.

Ông ghi nhanh vài dòng vào sổ tay:

“Thành phố vừa bước sang năm mới… và chiến tranh đã vào ngay giữa lòng đô thị.”

Đến sáng, các trận giao tranh đã lan rộng. Thành phố không còn giống như chỉ vài giờ trước. Nhiều con phố vắng người, cửa hàng đóng kín, khói vẫn bay lên từ vài khu vực bị trúng đạn pháo.

Một bệnh viện dã chiến được lập vội trong một tòa nhà lớn. Bên trong, những chiếc cáng thương binh nằm sát nhau trên sàn nhà. Ánh đèn dầu yếu ớt chiếu lên những khuôn mặt đầy bụi và mồ hôi.

“Băng gạc hết rồi!” một y tá kêu lên.

Người bác sĩ trẻ nhìn quanh rồi xé một tấm vải từ chiếc áo cũ.

“Dùng tạm cái này. Cầm máu trước đã.”

Cánh cửa phòng bật mở khi một thương binh khác được đưa vào. Trong vài giây, cả căn phòng bỗng im lặng. Ai cũng nhìn về phía chiếc cáng, chờ xem người đó còn thở hay không.

Bên ngoài, tiếng súng vẫn vang lên từng hồi.

Những giờ đầu của cuộc tấn công trôi qua trong sự căng thẳng và hỗn loạn. Không ai trong thành phố có thể biết chính xác chuyện gì đang xảy ra ở nơi khác. Tin tức truyền miệng, những tiếng súng ở xa, những đoàn xe chạy qua — tất cả tạo nên cảm giác rằng cả thành phố đang bị cuốn vào một cơn bão.

Và khi ngày mới lên cao, người ta dần nhận ra rằng đêm giao thừa vừa qua không chỉ là một đêm chiến đấu. Nó đã trở thành một khoảnh khắc lịch sử, làm thay đổi cách thế giới nhìn vào cuộc chiến đang diễn ra tại Việt Nam.