ĐÌNH ĐẦU – MÁI ĐÌNH GIỮ LỬA CÁCH MẠNG
Thẩm Thị Giang
Mỗi làng quê Việt Nam thường có một mái đình.
Đình là nơi người dân gặp gỡ, là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng.
Nhưng với Hợp Tiến, Đình Đầu còn mang một ý nghĩa khác.
Đó là một địa chỉ đỏ của cách mạng.
Đình Đầu ở thôn Đầu Bến, xã Hợp Tiến, từng là nơi cất giấu vũ khí, nơi thành lập Đội tự vệ Tạ Xá – đội tự vệ đầu tiên của tỉnh Hải Dương – và là nơi nhân dân tập trung đấu tranh giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.
Tháng 8/1940, Chi bộ Tạ Xá tổ chức hội nghị tại Đình Đầu. Hội nghị có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Mạnh Hoan, Bí thư Tỉnh ủy.
Tại đây, chủ trương thành lập Đội tự vệ chiến đấu Tạ Xá được thống nhất.
Đội gồm hơn 40 đồng chí, do Lê Văn Dần làm Đội trưởng.
Từ đó, Đình Đầu không chỉ là nơi sinh hoạt của cộng đồng.
Nó trở thành nơi những người cách mạng tổ chức lực lượng, bảo vệ cơ sở và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh phía trước.
Trong những năm 1941–1942, phong trào cách mạng bị thực dân Pháp và tay sai khủng bố. Nhưng cơ sở Tạ Xá vẫn được duy trì. Gầm sàn đình từng được sử dụng để cất giữ vũ khí của Liên tỉnh B.
Có thể tưởng tượng được sự nguy hiểm của những ngày ấy.
Một vật nhỏ bị phát hiện cũng có thể khiến cả một cơ sở bị lộ.
Một tiếng động bất thường có thể báo hiệu hiểm nguy.
Nhưng những người dân nơi đây vẫn giữ vững niềm tin.
Đình Đầu đã trở thành nơi chứng kiến những bước chuyển lớn của quê hương.
Từ những cuộc họp bí mật đến những ngày giành chính quyền.
Từ một nơi cất giấu vũ khí đến một biểu tượng của truyền thống cách mạng.
Hôm nay, Đình Đầu đã được xếp hạng di tích quốc gia và trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống.
Mái đình vẫn đứng đó.
Thời gian đã đi qua.
Chiến tranh đã lùi xa.
Nhưng câu chuyện về những con người từng giữ lửa cách mạng dưới mái đình ấy vẫn còn nguyên giá trị.



