ĐÓA HOA LỬA TRÊN "TỌA ĐỘ CHẾT" ĐỒNG LỘC VÀ KHÚC TRÁNG CA TRƯỜNG SƠN

Thời gian dẫu có trót vô tình phủ lớp bụi mờ lên vạn vật, thì vạt đất đỏ au nơi dải miền Trung khúc khuỷu vẫn muôn đời nhức nhối một vệt thương rỉ máu. Đất nước hòa bình, bầu trời vắt xanh một màu tự do kiêu hãnh, nhưng để đổi lấy khoảng xanh bình yên ấy, lớp lớp người đi trước đã phải ngụp lặn trong biển lửa tàn độc nhất của chiến tranh. Lật giở những trang sử vàng của "thời hoa lửa", men theo chiều dài của tuyến đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại, câu chuyện về chị Võ Thị Tần – người nữ Tiểu đội trưởng của mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc – hiện lên như một đóa sen bi tráng, vươn lên từ khét lẹt bom đạn và thịt xương xé nát. Những năm 1968, khi hậu phương miền Bắc dốc toàn lực chi viện cho tiền tuyến miền Nam, tuyến đường Quốc lộ 15A trở thành cuống rốn giao thông huyết mạch. Và Ngã ba Đồng Lộc, nằm lọt thỏm giữa đồi Trốc và chân núi Trút Trù, chính là "yết hầu" mỏng manh mà kẻ thù quyết tâm bóp nghẹt. Nơi đây không có ngày và đêm, chỉ có bóng tối vần vũ của khói bom đục ngầu và những chớp lửa chết chóc chói lòa. Bầu trời Trường Sơn liên tục bị xé toạc bởi tiếng gầm rít đinh tai nhức óc của những bầy "pháo đài bay" B52. Chúng trút xuống hàng vạn tấn bom búa, bom nổ chậm, băm vằm thung lũng nhỏ bé thành một bãi lầy tử địa. Đất đá bị lật tung, cày xới, đỏ lòm như những vết thương hở miệng. Ở cái "tọa độ chết" mà mỗi mét vuông đất cõng trên mình ba quả bom tấn ấy, mảnh bom sắc lẹm phạt ngang mọi mầm sống, găm chi chít vào những gốc thông già tứa nhựa.

Giữa chảo lửa chấn động tàn khốc ấy, chị Võ Thị Tần, người con gái hai mươi tư tuổi mang dáng hình mỏng manh, đã cùng Tiểu đội 4, Đại đội 552 oằn mình bám trụ. Không có hầm bê tông kiên cố, áo giáp của các chị chỉ là lớp áo thanh niên xung phong đẫm mồ hôi, bết dính bùn đất và máu rỉ ra từ những kẽ tay phồng rộp. Ngày đêm, dưới những trận bom cày đi xới lại mặt đường 15A, chị Tần vẫn dẫn đầu chị em lao ra trận địa. Đôi bàn tay con gái chai sần thoăn thoắt vung cuốc, vung xẻng san lấp hố bom sâu hoắm để thông tuyến cho những đoàn xe vận tải tiến về Nam. Hiểm nguy rình rập dưới từng nhát cuốc khi những quả bom từ trường lạnh lẽo chực chờ phát nổ, nhưng lời thề sinh tử đã khắc vào tủy cốt: "Máu có thể chảy, tim có thể ngừng đập, nhưng mạch máu giao thông không bao giờ được tắc". Xót xa và vĩ đại thay, đối lập với thực tại thịt nát xương tan ngoài mặt đường lại là một tâm hồn lãng mạn, dạt dào yêu thương đến nghẹn ngào. Ngày 19/7/1968, giữa những đợt chấn động liên hồi làm đất cát rào rào trút xuống hầm chữ A ngột ngạt, chị Tần nắn nót viết những dòng thư cuối cùng gửi mẹ: "Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ! Ban đêm chúng nó thắp đèn để chúng con làm đường, còn ban ngày chúng mang bom giết cá để chúng con cải thiện. Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển cả núi rừng, nhưng không thể làm rung chuyển những trái tim của chúng con...". Đọc lại những dòng thư mong manh mà kiên cường ấy, khóe mắt người đời sau bỗng cay xè, lồng ngực như nghẹn bưng lại. Lời thư reo vui như chim hót, tếu táo hóa giải mọi tàn khốc của tử thần, mà sao nghe nhói buốt cả tâm can! Khốc liệt của chiến tranh không thể bẻ gãy ý chí, mà chỉ càng làm ngời sáng đức hi sinh vô ngần. Chị đã giấu đi những đêm Trường Sơn thức trắng rã rời, giấu đi ánh chớp bom xuyên thủng màng nhĩ, chỉ chắt lọc lại sự bình thản, kiêu hãnh nhất để vỗ về giọt nước mắt vò võ của mẹ già nơi quê nhà.

Rồi cái buổi chiều định mệnh, uất nghẹn ấy cũng ập đến. 16 giờ 40 phút ngày 24/7/1968, một loạt bom tàn độc dội trúng ngay miệng hầm nơi chị Tần và chín đồng đội đang trú ẩn. Không một tiếng thét nào kịp cất lên. Khối đất đá khổng lồ ụp xuống, nghiền nát khoảng không nhỏ bé. Đất trời Đồng Lộc phút chốc tối sầm, nghẹt thở. Mười đóa hoa trinh liệt rã rời, đứt đoạn, vùi thân dưới tầng tầng đất lạnh chân núi Trút Trù. Mười nụ cười thanh xuân vĩnh viễn hóa đá, máu xương các chị tan vào mạch đất quê hương, để lại một nỗi đau xé ruột cho Tổ quốc và một bức thư chưa kịp ráo mực thao thức gọi tên "Mẹ ơi...". Hỡi những người trẻ đang sải bước thênh thang trên đại lộ của hòa bình, xin hãy một lần cúi xuống, đặt tay lên ngực trái để nghe nhịp đập của tự do đang chảy trong huyết quản! Bầu trời ta hít thở không tự nhiên mà xanh, mặt đất ta đi không tự nhiên mà trổ đầy hoa trái. Từng tấc đất vẹn tròn hôm nay đều trĩu nặng máu xương, ngấm đẫm tuổi thanh xuân rực rỡ và cả những giấc mơ giang dở của chị Tần cùng hàng vạn anh hùng liệt sĩ trên rặng Trường Sơn năm xưa. Xin đừng sống một cuộc đời hoài phí, nhạt nhòa, đừng để những tiện nghi vật chất hào nhoáng làm chai sạn tâm hồn mà ngủ quên trên nhung lụa bình yên. Hãy sống sao cho xứng đáng với những đôi mắt chưa kịp nhắm trọn vì nước non. Hãy rèn đức, luyện tài, cháy hết mình với khát vọng cống hiến, bởi nhớ về "thời hoa lửa" không chỉ để khóc thương bi lụy, mà để biến nỗi đau thành sức mạnh, dựng xây một dáng vóc Việt Nam kiêu hãnh, hùng cường – như khát vọng cháy bỏng mà các thế hệ cha anh đã trao truyền lại bằng máu xương cho muôn đời.