ĐOÀN SINH HƯỞNG Người Đại đội trưởng xe tăng dẫn mũi thọc sâu vào Buôn Ma Thuột

Đêm 9/3/1975, bên ngoài Buôn Ma Thuột, những người lính xe tăng đã sẵn sàng.

Suốt thời gian trước chiến dịch, Đoàn Sinh Hưởng cùng đồng đội nhiều lần trinh sát, tìm hướng tiếp cận mục tiêu. Phía trước họ là một hệ thống phòng thủ nhiều tầng, nhiều lớp của đối phương.

Mục tiêu cuối cùng là Sở chỉ huy Sư đoàn 23.

Đó không chỉ là một căn cứ.

Đó là cơ quan đầu não chỉ huy lực lượng địch tại Buôn Ma Thuột và khu vực Nam Tây Nguyên.

Theo kế hoạch, đội hình xe tăng được chia thành nhiều thê đội. Thê đội 1 có nhiệm vụ đột phá cửa mở; thê đội 2 do Đoàn Sinh Hưởng trực tiếp chỉ huy sẽ thọc sâu về phía Sư đoàn 23.

Rạng sáng 10/3/1975.

Pháo binh bắt đầu trút lửa.

Từ trong rừng, những chiếc xe tăng nổ máy.

Khoảng 5 giờ 30 phút, các lực lượng cơ giới mở hết tốc lực theo tuyến đường đã được trinh sát, đánh dấu từ trước, lao về phía Buôn Ma Thuột.

Xe tăng 980 đi trong đội hình.

Đến cửa mở phía tây nam thị xã, chiếc xe đi đầu bất ngờ sa lầy.

Không thể chờ đợi.

Đoàn Sinh Hưởng cho xe 980 lách sang bên, vượt lên.

Phía trước là hỏa lực địch.

Đạn từ các vị trí phòng thủ bắn ra dữ dội. Bộ binh đi cùng đội hình thương vong nhiều.

Rồi một quả đạn địch chui vào nòng pháo xe 980, làm pháo thủ số 2 Nông Văn Vĩnh bị thương nặng.

Trên xe lúc ấy chỉ còn ba người: pháo thủ số 1 Phan Lạc Vinh, lái xe Mai Đình Mỹ và Đại đội trưởng Đoàn Sinh Hưởng.

Nhưng xe 980 không dừng lại.

Nó tiếp tục lao vào giữa làn đạn.

Pháo tăng liên tục tiêu diệt các cụm hỏa lực địch, hỗ trợ bộ binh Tiểu đoàn 4 vượt qua cửa mở.

Cửa mở được phá.

Nhưng nhiệm vụ của Đoàn Sinh Hưởng mới chỉ bắt đầu.

Đội hình xe tăng tiếp tục thọc sâu vào bên trong thị xã.

Xe 980 dẫn đầu.

Các mục tiêu lần lượt xuất hiện: khu truyền tin, kho Mai Hắc Đế, kho vận tải, kho xăng...

Tại kho Mai Hắc Đế, lực lượng đặc công của ta đang gặp khó khăn trước sự phản kích của địch. Đội hình xe tăng của Đại đội 9 xuất hiện, đánh bật lực lượng đối phương, hỗ trợ lực lượng đặc công giữ và làm chủ mục tiêu.

Suốt nhiều giờ, những chiếc xe tăng vừa chiến đấu vừa tiến lên.

Đến tối 10/3, Đại đội 9 cùng bộ binh đã áp sát Sở chỉ huy Sư đoàn 23.

Phía trước là mục tiêu quan trọng nhất.

Phía sau là một ngày chiến đấu khốc liệt.

Sáng 11/3, trận đánh quyết định bắt đầu.

Khoảng 6 giờ, các chiến sĩ phát hiện xe quân sự địch từ một vườn cà phê tiến ra.

Đoàn Sinh Hưởng lập tức ra lệnh nổ súng.

Một chiếc M-113 và một chiếc M-41 bị bắn cháy. Địch hoảng loạn bỏ chạy. Đội hình xe tăng truy đuổi và bắt sống Nguyễn Trọng Luật, Tỉnh trưởng Đắk Lắk, người trực tiếp chỉ huy lực lượng phản kích.

Rồi mũi thọc sâu quay trở lại mục tiêu chính.

Sở chỉ huy Sư đoàn 23.

Khoảng 10 giờ, các hướng đồng loạt tiến công.

Xe tăng 980 cùng các xe 978, 815, 703 tiến lên.

Hỏa lực địch từ các lô cốt quanh cổng bắn ra.

Đoàn Sinh Hưởng chỉ huy xe 980 khai hỏa.

Một góc cổng chính bị phá sập.

Và rồi...

Chiếc T-54 số hiệu 980 dùng sức mạnh của mình húc đổ cánh cổng sắt.

Xe tăng và bộ binh tràn qua.

Mục tiêu đầu não cuối cùng của địch ở Buôn Ma Thuột bị đánh chiếm.

Khoảnh khắc ấy sau này trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của Chiến thắng Buôn Ma Thuột.

Nhưng phía sau bức ảnh ấy là những giờ chiến đấu rất dài.

Là những chiếc xe tăng bị trúng đạn.

Là những người lính bị thương.

Là những đồng đội đã không thể trở về.

Và là một Đại đội trưởng đã cùng kíp xe của mình đi từ cửa mở đến tận trung tâm chỉ huy của đối phương.

Sau Buôn Ma Thuột, xe tăng 980 tiếp tục cùng Đại đội 9 chiến đấu trong những trận đánh tiếp theo. Đội hình xe tăng ấy còn tiến xuống phía Nam, góp phần vào bước phát triển của chiến dịch.

Chiến thắng Buôn Ma Thuột trở thành bước ngoặt lớn của Chiến dịch Tây Nguyên, tạo ra sự thay đổi chiến lược nhanh chóng, dẫn tới những chiến thắng liên tiếp và cuối cùng là Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Còn Đoàn Sinh Hưởng – người Đại đội trưởng năm xưa – sau này trở thành Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Tư lệnh Binh chủng Tăng - Thiết giáp và nguyên Tư lệnh Quân khu 4.

HOA LỬA

Có những người lính đi vào lịch sử bằng một mệnh lệnh.

Có những người đi vào lịch sử bằng một chiếc xe tăng.

Và có những người trở thành ký ức của một chiến thắng bởi họ đã dẫn chiếc xe ấy đi đến tận cùng mục tiêu.

Ngày 10/3/1975, Đoàn Sinh Hưởng ngồi trên xe tăng 980, lao qua cửa mở giữa mưa bom, lửa đạn.

Ngày 11/3, ông tiếp tục dẫn đội hình tiến vào Sở chỉ huy Sư đoàn 23.

Cánh cổng sắt đổ xuống.

Phía sau cánh cổng là một trung tâm chỉ huy.

Phía sau người lính xe tăng là cả một đội hình đang chờ thời cơ tiến lên.

Và phía sau chiến thắng ấy là những đồng đội đã nằm lại.

Chiếc xe tăng 980 hôm nay đứng giữa Buôn Ma Thuột.

Thép đã im tiếng.

Nhưng ký ức thì chưa bao giờ im tiếng.

Bởi có những ngày lịch sử được viết không phải bằng những dòng chữ trên trang giấy, mà bằng tiếng động cơ xe tăng, bằng dấu xích trên mặt đường và bằng tuổi trẻ của những người lính đã đi thẳng vào nơi nguy hiểm nhất.

Đoàn Sinh Hưởng – người Đại đội trưởng của xe tăng 980.
Người đã dẫn mũi thọc sâu tiến vào Buôn Ma Thuột.
Và cùng đồng đội mở cánh cửa chiến thắng từ chính cánh cổng Sư đoàn 23.