Đoàn Trần Nghiệp

Ký Con - Đoàn Trần Nghiệp

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Đoàn Trần Nghiệp (Bí danh: Ký Con).

Năm sinh: 1908 - Năm hy sinh: 1930.

Quê quán: Hà Nội.

Tổ chức: Việt Nam Quốc dân Đảng.

Biệt danh: "Sát thủ hào hoa".

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

CHÀNG THƯ SINH VÀ NHỮNG PHÁT SÚNG TRỪ GIAN

Hà Nội những năm 1929-1930 sục sôi không khí chống Pháp. Trong giới mật thám Pháp, cái tên "Ký Con" là nỗi ám ảnh kinh hoàng. Ký Con tên thật là Đoàn Trần Nghiệp, con một gia đình tư sản, đẹp trai, thư sinh, ăn mặc lịch thiệp như một công tử Hà Thành. Nhưng ẩn sau vẻ ngoài nho nhã đó là một trái tim rực lửa và tài bắn súng thiện xạ "bách phát bách trúng".

Ký Con là trùm ám sát của Việt Nam Quốc dân Đảng. Chiến công lừng lẫy nhất của anh là vụ ám sát trùm mộ phu Bazin (kẻ chuyên dụ dỗ, bắt cóc nông dân Việt Nam đi làm nô lệ ở các đồn điền cao su). Ngày 9/2/1929, giữa phố phường Hà Nội đông đúc, Ký Con cùng đồng đội đã tiếp cận và bắn hạ tên Bazin, gây chấn động chính quyền thực dân.

Sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại, Pháp truy lùng gắt gao. Ký Con bị bắt. Trong tù, dù bị tra tấn dã man, anh vẫn giữ phong thái ung dung, ngạo nghễ. Anh biến phiên tòa xét xử mình thành nơi diễn thuyết về lòng yêu nước. Khi tòa tuyên án tử hình, anh chỉ mỉm cười.

Sáng ngày 08/3/1930, tại pháp trường cạnh nhà tù Hỏa Lò, Ký Con bước ra với bộ vest trắng tinh tươm, đầu ngẩng cao. Trước hàng súng của đao phủ, anh từ chối bịt mắt. Anh nói: "Ta muốn nhìn thấy đất nước lần cuối".

Khi lệnh bắn vang lên, anh hô to: "Việt Nam độc lập muôn năm!". Anh ngã xuống khi mới 22 tuổi, nụ cười vẫn còn vương trên môi. Sự hy sinh của Ký Con và 12 đồng chí (trong đó có Nguyễn Thái Học) đã trở thành bản hùng ca bi tráng, gieo mầm căm thù và ý chí độc lập vào lòng người dân Việt.

Ký Con - Đoàn Trần Nghiệp là hình mẫu của thanh niên trí thức Hà Nội thời bấy giờ: Lãng mạn nhưng quyết liệt. Anh coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.

Dù phương pháp ám sát cá nhân của anh không mang lại thắng lợi cuối cùng cho cách mạng (như con đường của Đảng Cộng sản sau này), nhưng khí phách anh hùng của anh là điều không thể phủ nhận. Câu chuyện về chàng thư sinh cầm súng bắn tỉa kẻ thù nhắc nhở chúng ta: Lòng yêu nước có thể biến một người hiền lành nhất thành chiến binh dũng cảm nhất