Đoàn Trần Nghiệp

Anh là một trong những chiến sĩ cảm tử dũng cảm nhất của Việt Nam Quốc dân Đảng, Trưởng Ban Trinh sát ám sát kiêm Đội trưởng Đội Cảm tử trong phong trào chống thực dân Pháp những năm 1929 - 1930.Sớm giác ngộ tinh thần yêu nước, Đoàn Trần Nghiệp gia nhập Việt Nam Quốc dân Đảng khi mới 18 tuổi. Do làm thư ký cho một hãng buôn tại Hà Nội nên anh thường được gọi thân mật là "Ký Con". Dù vóc dáng nhỏ bé, nhưng Ký Con nổi tiếng là một chiến sĩ quả cảm, mưu trí và gan dạ bậc nhất.Năm 1929, anh trực tiếp tham gia và chỉ đạo nhiều trận ám sát táo bạo nhắm vào các tên trùm mật thám và tay sai ác ôn của Pháp tại Hà Nội và Hải Phòng, tiêu biểu là vụ ám sát tên trùm mộ phu Bazin năm 1929 gây chấn động toàn Đông Dương. Những trận đánh của Đội Cảm tử do Ký Con chỉ huy đã làm cho giới quan chức thực dân và tay sai ăn không ngon, ngủ không yên.Trong cuộc Khởi nghĩa Yên Bái tháng 2/1930, Đoàn Trần Nghiệp được giao nhiệm vụ chỉ đạo lực lượng đánh chiếm các mục tiêu chiến lược tại Hà Nội và Hải Phòng. Anh đã tự tay ném bom vào Sở Mật thám Pháp, Khách sạn Métropole và các đồn cảnh sát để hỗ trợ chiến trường chính.Sau khi cuộc khởi nghĩa thất bại, thực dân Pháp ráo riết truy nã Ký Con trên toàn quốc. Ngày 13/05/1930, trong một chuyến công tác tại Nam Định, anh không may sa vào tay địch.Dù chịu nhiều trận tra tấn tàn khốc bằng điện, đòn roi dã man tại Hội đồng Đề hình, Ký Con vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, không khai báo bất kỳ bí mật nào của tổ chức. Ngày 09/03/1931, thực dân Pháp đã đưa người thanh niên dũng cảm mới 21 tuổi lên máy chém tại Hà Nội.Trước khi hy sinh, Ký Con vẫn giữ nụ cười bình thản và khẳng định chí khí: "Chết vì Tổ quốc là cái chết vinh quang!". Tên tuổi và tinh thần cảm tử của Đoàn Trần Nghiệp (Ký Con) đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí kiên cường của thanh niên Việt Nam