ĐOÀN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ VIỆT-ĐỨC

Liệt sĩ Võ Thị Tần. Chị sinh năm 1944, quê ở xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh; là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, C552, Tổng đội 55 thanh niên xung phong. Ngày 24/7/1968, chị cùng 9 nữ thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc.

Người tiểu đội trưởng ở Ngã ba Đồng Lộc

Có những con đường trong chiến tranh không chỉ được mở bằng cuốc xẻng, mồ hôi và bàn tay con người, mà còn được mở bằng máu, bằng tuổi xuân và bằng những trái tim không biết lùi bước trước bom đạn.

Ngã ba Đồng Lộc là một con đường như thế.

Và Võ Thị Tần là một người con gái đã hóa thành bất tử trên con đường ấy.

Chị sinh ra trên mảnh đất Hà Tĩnh nắng gió, nơi con người chịu thương, chịu khó, sống nghĩa tình và kiên cường. Tuổi trẻ của chị cũng như bao cô gái quê khác, đáng lẽ có thể gắn với mái nhà bình dị, với ruộng đồng, với những mùa lúa, mùa khoai, với những ước mơ rất đỗi đời thường của người con gái tuổi đôi mươi.

Nhưng đất nước khi ấy đang trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Miền Nam cần sức người, sức của. Những tuyến đường ra tiền tuyến phải được giữ thông suốt từng ngày, từng giờ. Bom đạn quân thù đánh phá ác liệt, nhưng dòng xe chi viện vẫn phải đi qua. Vì vậy, lớp lớp thanh niên đã rời quê hương, lên đường làm nhiệm vụ.

Võ Thị Tần cũng lên đường.

Chị trở thành thanh niên xung phong, rồi là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4. Trong tiểu đội ấy, những cô gái tuổi còn rất trẻ đã cùng nhau sống, cùng nhau làm nhiệm vụ, cùng nhau san lấp hố bom, sửa đường, dẫn xe, giữ cho mạch máu giao thông ra tiền tuyến không bị cắt đứt.

Họ không cầm súng nơi chiến hào như những người lính trực tiếp xung trận, nhưng mỗi ngày sống ở Đồng Lộc cũng là mỗi ngày đứng giữa chiến trường. Bom có thể dội xuống bất cứ lúc nào. Mặt đất có thể rung lên bất cứ phút giây nào. Một hố bom vừa lấp xong, trận bom khác lại cày xới. Con đường vừa được thông xe, khói lửa lại phủ kín.

Giữa nơi ấy, Võ Thị Tần là người chị cả của tiểu đội.

Chị không chỉ chỉ huy công việc, mà còn chăm lo, động viên từng chị em. Những lúc bom vừa ngớt, chị lại cùng đồng đội lao ra mặt đường. Áo quần lấm đất. Mồ hôi hòa với bụi đỏ. Bàn tay con gái chai sần vì cuốc xẻng. Nhưng trên gương mặt các chị vẫn có nụ cười. Đó là nụ cười của niềm tin, của tuổi trẻ, của những con người hiểu rằng việc mình làm đang góp phần cho ngày đất nước thống nhất.

Có lẽ trong những đêm ngắn ngủi giữa hai trận bom, Võ Thị Tần cũng có những phút giây rất riêng của người con gái. Chị cũng biết nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ quê. Chị cũng có những ước mơ thầm kín về một mái ấm, một ngày trở về sau chiến tranh, một cuộc sống bình yên không còn tiếng máy bay, không còn tiếng bom rơi.

Nhưng khi tiếng còi báo động vang lên, mọi nỗi riêng lại được gấp lại.

Trước mắt chị là con đường.

Là nhiệm vụ.

Là đồng đội.

Là những chuyến xe phải kịp vào Nam.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc tiếp tục bị đánh phá dữ dội. Theo tư liệu của Quân đội nhân dân, đến 16 giờ, trong trận bom thứ 15 trong ngày, một quả bom nổ gần căn hầm chữ A nơi 10 nữ thanh niên xung phong trú ẩn, làm căn hầm sập xuống và cả 10 chị hy sinh.

Mười cô gái đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ.

Trong số đó có Võ Thị Tần, người tiểu đội trưởng sinh năm 1944, mới hai mươi bốn tuổi. Hai mươi bốn tuổi, chị còn quá trẻ. Quá trẻ để chia tay cuộc đời. Quá trẻ để khép lại những ước mơ. Quá trẻ để mãi mãi dừng lại giữa một chiều tháng Bảy đầy bom đạn.

Nhưng chính ở tuổi hai mươi bốn ấy, chị đã sống một cuộc đời thật đẹp.

Một cuộc đời biết yêu quê hương hơn bản thân mình.

Biết đặt nhiệm vụ lên trên hạnh phúc riêng.

Biết đứng vững giữa mưa bom để giữ cho con đường không tắt.

Câu chuyện về Võ Thị Tần và 9 nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc không chỉ là câu chuyện của sự hy sinh. Đó còn là câu chuyện về vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh. Những cô gái ấy không mang dáng vẻ của huyền thoại khi còn sống. Họ là những người rất bình dị: biết cười, biết nhớ, biết thương, biết mơ ước. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã trở thành những người anh hùng.

Hôm nay, Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành địa chỉ đỏ thiêng liêng. Những đoàn người tìm về nơi ấy không chỉ để thắp nén hương tưởng niệm, mà còn để lắng nghe tiếng vọng của lịch sử, để hiểu rằng mỗi con đường bình yên hôm nay đã từng được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân.

Võ Thị Tần đã ngã xuống, nhưng tên chị không bao giờ mất.

Chị còn sống trong ký ức Hà Tĩnh.

Sống trong câu chuyện về 10 cô gái Đồng Lộc.