ĐOÀN TRƯỜNG THPT TỨC TRANH, CHI ĐOÀN 12A1-K1 [NHÀ BÁO, LIỆT SĨ THÔI HỮU (1919 – 1950)]
"Ngòi bút sắt son, tấm lòng quả cảm. Xin nghiêng mình trước anh linh nhà báo, liệt sĩ Thôi Hữu – người con của Thanh Hóa đã hóa thân vào lòng đất mẹ Vô Tranh, Thái Nguyên. Một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đã kịp để lại những bản hùng ca bất hủ cho nền báo chí và văn học kháng chiến nước nhà. 🌹"
Vô Tranh, ngày 02 tháng 04 năm 2026
NHÀ BÁO, LIỆT SĨ THÔI HỮU (1919 – 1950)
"Một nhân cách đặc biệt – cây bút chiến sĩ tiêu biểu của báo chí cách mạng Việt Nam."
1. Thông tin cá nhân
Họ và tên: Nguyễn Đắc Giới.
Bí danh: Trần Văn Tấn; Bút danh: Thôi Hữu, Tân Sắc.
Năm sinh: 1919 (có tài liệu ghi 1921).
Quê quán: Xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
Năm hy sinh: 16/12/1950.
Nơi an nghỉ: Nghĩa trang liệt sĩ xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
2. Quá trình tham gia kháng chiến
Trước Cách mạng Tháng Tám: Ông hoạt động trong phong trào Thanh niên Dân chủ tại Huế, làm thợ tại Nhà đèn Huế để che mắt địch. Năm 1943, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Từng bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò nhưng đã vượt ngục thành công để tiếp tục hoạt động tại ngoại thành Hà Nội.
Trong kháng chiến chống Pháp: Ông nhập ngũ và trở thành phóng viên chủ lực của báo Vệ quốc quân (nay là báo Quân đội nhân dân) và báo Sự thật. Ông có mặt ở hầu hết các chiến dịch lớn tại Việt Bắc, cùng ăn, cùng ở và chiến đấu như một người lính thực thụ.
3. Những câu chuyện và ký ức tiêu biểu
Người bạn của người lính: Thôi Hữu không viết báo ở bàn giấy. Ông nổi tiếng với phong cách "ba cùng" với bộ đội. Có những lúc hết gạo, ông cùng chiến sĩ hái ổi xanh ăn thay cơm, hay dùng lá cây che thân tránh rét. Chính những trải nghiệm này đã tạo nên bài thơ bất hủ Lên Cấm Sơn – một bản hùng ca bằng thơ về sự gian khổ nhưng lạc quan của bộ đội ta.
Cuộc gặp gỡ với Bác Hồ: Ngày 19/5/1950, tại chiến khu Việt Bắc, ông vinh dự được gặp và bắt tay Bác Hồ trong một buổi gặp mặt các nhà báo. Đây là kỷ niệm vô giá trong sự nghiệp cầm bút của ông.
Sự hy sinh anh dũng: Ông hy sinh trên đường đi công tác tại xã Vô Tranh trong một đợt oanh tạc của máy bay Pháp. Suốt gần nửa thế kỷ, mộ ông chỉ có tấm bia gỗ ghi bút danh "Tân Sắc" dưới gốc cây dẻ, mãi đến năm 1992 mới được đồng đội và gia đình tìm thấy và quy tập.
4. Tác phẩm tiêu biểu
Thơ: Lên Cấm Sơn (1948) – Tác phẩm đưa tên tuổi ông vào lịch sử văn học kháng chiến.
Văn xuôi: Truyện ký Đợi giờ chết, phóng sự Tù binh trên đường số 4.
5. Hình ảnh tư liệu (Mô tả)
Để bài đăng của bạn sinh động, bạn nên tìm kiếm và sử dụng các hình ảnh sau (thường có tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự hoặc Bảo tàng Báo chí Cách mạng):
Ảnh chân dung: Thôi Hữu với khuôn mặt cương nghị, đôi lông mày rậm, thường mặc quân phục hoặc áo sơ mi giản dị của trí thức kháng chiến.
Ảnh tư liệu lịch sử: Bức ảnh nổi tiếng nhà báo Thôi Hữu đứng cạnh nhà văn Nguyễn Huy Tưởng và nhà báo Từ Giấy khi được Bác Hồ bắt tay tại Việt Bắc năm 1950.
Ảnh hiện tại: Ngôi mộ liệt sĩ Thôi Hữu tại nghĩa trang xã Vô Tranh, Thái Nguyên – nơi ông đang yên nghỉ giữa tình yêu thương của nhân dân địa phương.
