Đoàn Trường THPT Tức Tranh - Người mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ
Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng những mùa xuân không trở lại của hàng triệu bà mẹ Việt Nam. Và giữa dòng thiêng ấy, mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904–2010) ở thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn,Quảng Nam hiện lên như một tượng đài sừng sững bất tử: chín người con trai, hai cháu ngoại và một con rể đã ngã xuống vì độc lập, tự do. Mười hai liệt sĩ từ một mái nhà tranh cát trắng của mẹ. Lời ru của mẹ giữa bom đạn đã nâng bước, nuôi lớn những trái tim kiên trung, bất khuất. Dáng hình gầy gầy nơi đầu sóng ngọn gió ấy chính là hóa thân sống động của ý chí sắt đá, của lòng yêu nước vô bờ mà thầm lặng. Mẹ không chỉ là ký ức, mẹ còn là di sản – di sản ấy chỉ thực sự tồn tại khi được gìn giữ bằng tình yêu thương và sự lan tỏa bằng chính những hành động bình dị mỗi ngày. Mẹ sinh ra và lớn lên giữa nắng lửa miền Trung. Mười hai lần vượt cạn là mười hai lần ôm con trong lo toan cơ cực. Rồi chiến tranh ập đến. Người cha là ông Lê Tự Trị và các con trai lần lượt lên đường gia nhập du kích.Trước hiên nhà lợp rơm xứ Quảng,mẹ nhẹ nhàng buộc khăn đỏ lên vai con, không khóc,chỉ dặn: “Còn nước mình thì còn nhà mình.” Từ đó, những đứa con lần lượt ra đi và không bao giờ trở lại.
Người con thứ ba hy sinh năm 1948. Chưa đầy mười ngày sau, con thứ tư cũng ngã xuống. Rồi con thứ năm, thứ sáu... Mùa hè đỏ lửa năm 1972, hai người con Lê Tự Mười Và và Lê Thượng Trịnh, cùng ngã xuống. Và mẹ Thứ từng khấp khởi mong ngày người con trai cả, anh Lê Tự Truyện, trở về khi chiến dịch giải phóng Sài Gòn tiến đến hồi kết. Nhưng khoảng 9 giờ sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, anh Truyện, chiến sĩ tham gia tiến công vào nội đô, đã anh dũng hy sinh ngay tại cửa ngõ Sài Gòn, chỉ vài giờ trước thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất. Con rể, hai cháu ngoại cũng lần lượt bỏ mình. Mỗi giấy báo tử là một nhát dao cứa sâu vào trong lòng, vào tim mẹ, nhưng mẹ không gục ngã. Mẹ cắn răng chịu đựng, nuốt ngược nước mắt vào trong, âm thầm biến đau thương thành lửa, lửa của lòng tin yêu nước, lửa của một trái tim không khuất phục, lửa nung chảy nỗi căm thù để tiếp tục tiếp sức cho kháng chiến thành niềm tin sắt son vào cách mạng. Không chỉ tiễn con, mẹ trực tiếp làm “pháo đài sống” giữa hậu phương. Vườn nhà được mẹ và con gái cả Lê Thị Trị bí mật đào ba căn hầm bí mật sâu, nguỵ trang bởi bụi tre và gốc mít. Nơi đó, cán bộ Khu 5 họp bàn tác chiến, thương binh trú ngụ, vũ khí tạm cất giấu trước khi xuất kích. Cựu chiến binh Lê Tự Tân kể: “Tôi chui xuống hầm thấy nồi cơm đồng to như cái nia, khói thơm mùi lúa mới. Mẹ bưng gáo cơm chuyền từng tay, hơi ấm ấy xua tan mưa gió Phước Hà”. Địch càn quét, mẹ khoác nón lá, ẵm bó cỏ giả vờ chăn bò để xóa dấu cửa hầm. Đêm đến, bên ngọn đèn dầu tù mù, mẹ khâu vá áo trận, gói cơm nắm, trộn muối rang tiếp tế. Cuối năm 1948, ba khăn tang liên tiếp phủ tóc bạc, song mẹ vẫn viết thư cho đơn vị: “Con ơi, mẹ còn đất, còn lụa chôn nhau, đừng chùn bước”. Lời nhắn ấy đi suốt chiến trường, tiếp sức cho bao quân nhân.
Tết Mậu Thân năm 1968, pháo sáng rạch nát trời Điện Bàn, mẹ đứng giữa ruộng ngập nước nhìn về núi Thành Mỹ nơi Lê Tự Nự đang gài mìn. Năm 1972, khi nhận tin Lê Tự Mười và Lê Thượng Trịnh hy sinh, mẹ lịm đi, tỉnh lại liền dặn con gái: “Lo hương khói cho anh, rồi tiếp tục nuôi quân”. Ngôi nhà lá của mẹ trở thành đài liệt sĩ thu nhỏ: chín bằng Tổ quốc ghi công kê kín vách, ảnh con rể và hai cháu đặt giữa. Mẹ bảo: “Mẹ còn thở là còn lo cho cách mạng.”Một lần phóng viên Hàn Quốc hỏi: “Sao bà tiếp tục cho con ra trận khi đã mất bốn, năm người?” Mẹ điềm nhiên: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Còn giặc thì còn đi.” Câu trả lời khiến vị khách cúi đầu lặng lẽ. Đất nước không quên người đã cho đi tất cả. Tháng 7 năm 1994, mẹ Thứ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Năm 2009, tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng trên núi Cấm, Tam Kỳ được khởi công lấy nguyên mẫu gương mặt mẹ – một công trình kỷ lục ASEAN. Một con đường mang tên “Mẹ Thứ” ở Vĩnh Điện ngày ngày rộn tiếng trẻ đến trường. Ngày 10- 12 -2010, mẹ về với đất ở tuổi 106. Lễ tang giản dị, nhưng dòng người từ bác xe ôm đến học sinh, chiến sĩ hải quân nối dài tiễn đưa. Khói hương quyện gió, nhưng tinh thần mẹ còn mãi. Hôm nay, cán bộ, giảng viên, học viên Học viện Lục quân vẫn soi mình vào tấm gương mẹ Thứ. Từ bục giảng đến thao trường, từ nghiên cứu khoa học đến rèn luyện thể lực, mỗi người đều thấm nhuần: sống sao cho xứng đáng với máu xương mà mẹ và triệu người mẹ khác đã hiến dâng. Phẩm chất trung thành, chính trực, kỷ luật, nhân ái, đó là thứ vũ khí thiêng liêng được tiếp lửa từ một người mẹ nông dân. Trong mỗi buổi dã ngoại, giữa đêm thao luyện, giảng viên lại nhắc về mẹ như ngọn đuốc: “Một người mẹ đã nuôi cả sư đoàn, các anh càng phải nâng niu từng tấc đất quê hương.”
Cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ là một bản anh hùng ca khắc bằng máu và nước mắt. Ngọn lửa trong tim mẹ đã đốt cháy mọi sợ hãi, để lại nguồn sáng vĩnh cửu. Tri ân mẹ không thể chỉ bằng cảm xúc nhất thời, mà phải bằng học tập, lao động, cống hiến, và khi Tổ quốc gọi tên, sẵn sàng dấn thân.Chiều xuống đứng trước tượng đài mẹ trên núi Cấm, ta nghe gió biển Trường Sa thổi qua vầng đá hoa cương, như vọng lời mẹ nhắn nhủ: “Các con ơi, non sông đã liền một dải, hãy giữ lấy hòa bình, đừng để máu phải rơi thêm lần nào nữa.” Đó là lời thề bất diệt ,mệnh lệnh mềm mại nhưng hùng hồn – dẫn dắt lớp trẻ dựng xây nước Việt Nam hùng cường, để bầu trời độc lập mãi mãi nở những đóa hoa do mẹ tưới bằng máu và tình yêu vô hạn.
