Đoàn xã KC 81

Nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km, Bảo tàng “Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày" hiện ra lặng lẽ giữa xóm làng thanh bình. Ít ai biết rằng, để có được bảo tàng thiêng liêng ấy, ông Lâm Văn Bảng, một người lính can trường đi qua chiến tranh đã cùng gia đình hiến 2.000m² để xây dựng, đồng thời cống hiến công sức để bảo vệ, giữ gìn bảo tàng trong suốt 40 năm qua.

Sinh ra và lớn lên tại thôn Nam Quất, ông Lâm Văn Bảng sớm tham gia kháng chiến khi đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Trong những năm tháng hoạt động cách mạng, ông bị địch bắt giam ở nhà lao Biên Hòa, rồi đày ra nhà tù Phú Quốc. Đây là một trong những nhà tù khét tiếng, được coi là “địa ngục trần gian”, bằng chứng về tội ác tàn bạo của Mỹ - Ngụy trong những năm 1967-1973.

Năm 1973, ông Bảng cùng nhiều đồng đội được trao trả tự do theo Hiệp định Paris. Trở về với cơ thể không chỉ bị thương tật mà ông Bảng còn mang theo những ký ức ám ảnh về những năm tháng bị tù đày. Những trận đòn roi dã man mà ông và đồng đội phải hứng chịu, 15 vết sẹo vẫn nhức nhối khi trái gió trở trời. Cùng với đó, những ký ức đau thương về những ngày hành quân phải chứng kiến bao đồng đội ngã xuống vì mưa bom đạn nổ, bệnh tật,… cứ hằn sâu trong trí nhớ ông.

“Mỗi khi trái gió trở trời, những vết thương cũ lại nhức nhối. Nhưng điều khiến tôi day dứt nhất vẫn là hình ảnh những đồng đội đã hy sinh hoặc chịu nhiều đau đớn trong nhà tù”, ông Bảng chia sẻ. Cũng bởi vậy, ông luôn trăn trở phải làm gì để những hy sinh của những người lính bộ đội Cụ Hồ không bị lãng quên và đó còn là động lực để những ai đang sống trong hòa bình càng thêm trân trọng, biết ơn những công lao to lớn đó, tiếp tục giữ gìn và bảo vệ nền độc lập, tự do hôm nay.

Năm 1985, với cơ thể nhiều thương tật, một bên thận bị mất do chiến tranh, ông Bảng vẫn nỗ lực lặn lội khắp nhiều tỉnh thành của cả nước, gặp gỡ những cựu tù chính trị, gia đình liệt sĩ để xin lại kỷ vật gắn liền với những năm tháng chiến tranh.Nhớ lại những ngày đầu làm công việc đó, ông Bảng kể: “Có người bảo tôi “khùng”, đi gom đồ người chết về thờ. Vợ tôi nghe “lời ra tiếng vào” cũng buồn lây. Nhưng, tôi bảo bà: Nếu không có đồng đội, đã chẳng có tôi ngày hôm nay”. Sau đó, gia đình ông quyết định nhường căn nhà đang ở để làm nơi trưng bày, còn gia đình chuyển đi nơi khác sống.

Năm 2004, ông lập một phòng truyền thống rộng khoảng 12m² để trưng bày các kỷ vật đã sưu tầm được. Sau đó, ông thuyết phục gia đình hiến hơn 2.000m² đất để xây dựng Bảo tàng "Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày”. Tháng 10-2006, bảo tàng “ chính thức được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) ra quyết định thành lập và công nhận.

Không giống với nhiều bảo tàng lịch sử quy mô lớn, nơi đây lưu giữ những hiện vật rất giản dị như: chiếc bát ăn cơm, chiếc bi đông nước, chiếc gậy Trường Sơn hay những lá thư viết vội trong lao tù,… Những hiện vật ấy được đặt trang trọng trong căn phòng giản dị, mang dấu ấn thời gian. Trong mỗi căn phòng đều được treo ảnh Bác Hồ. Tất cả những điều đó như một lời nhắc nhở rằng, dù ở bất cứ nơi đâu, những người chiến sĩ cách mạng kiên trung vẫn một lòng hướng về Đảng, về Tổ quốc thân yêu.