ĐÔI DÉP BÊN CHIẾN HÀO

Chiến tranh đã lùi xa nhiều năm, nhưng mỗi khi nhớ về những ngày tháng trên chiến trường, tôi vẫn không thể quên hình ảnh đôi dép cao su cũ nằm bên chiến hào. Đó là đôi dép của người đồng đội đã cùng tôi đi qua những tháng ngày gian khổ nhất của tuổi trẻ.

Ngày ấy, tôi và Nam cùng một đơn vị. Chúng tôi gặp nhau trong một lần hành quân giữa rừng. Nam hơn tôi vài tuổi, quê ở một vùng quê miền Bắc. Cậu có dáng người cao, giọng nói trầm và lúc nào cũng giữ nụ cười trên môi.

Nam có một đôi dép cao su đã cũ. Quai dép được buộc lại bằng một đoạn dây nhỏ vì đã nhiều lần bị tuột trong những chặng hành quân dài.

Tôi từng trêu:

– Đôi dép này chắc đi cùng cậu đến hết chiến tranh mất!

Nam cười:

– Nó còn bền hơn cả tôi ấy chứ!

Rồi cậu cúi xuống chỉnh lại quai dép và tiếp tục bước đi.

Những ngày trên chiến trường trôi qua trong gian khổ. Chúng tôi hành quân qua rừng, vượt suối, có những đêm phải ngủ ngay bên chiến hào. Bữa ăn đôi khi chỉ là một ít lương khô và nước uống, nhưng anh em trong đơn vị luôn chia sẻ cho nhau những gì mình có.

Nam thường đi ngay phía trước tôi. Mỗi khi đường trơn, cậu lại quay lại nhắc:

– Cẩn thận nhé!

Chỉ một câu nói đơn giản, nhưng giữa chiến trường, nó khiến tôi cảm thấy mình không bao giờ đơn độc.

Một đêm, đơn vị nhận nhiệm vụ mới. Trời mưa rất lớn. Đất trong chiến hào nhão ra, đường đi trơn trượt. Chúng tôi nhanh chóng chuẩn bị và lên đường.

Trong lúc di chuyển, Nam quay sang tôi:

– Khi nào hòa bình, tôi đưa cậu về quê tôi chơi.

Tôi cười:

– Thế thì nhớ giữ lời.

Nam gật đầu:

– Nhất định.

Đó là lần cuối cùng tôi được nghe Nam nói câu ấy.

Sau trận chiến, khi mọi thứ đã lắng xuống, chúng tôi bắt đầu kiểm tra và tìm kiếm những người trong đơn vị.

Tôi gọi tên Nam nhiều lần.

Không có tiếng trả lời.

Tôi cùng một vài đồng đội đi dọc theo chiến hào. Và rồi, dưới ánh sáng yếu ớt của buổi sáng, tôi nhìn thấy đôi dép cao su quen thuộc.

Một chiếc nằm sát mép chiến hào.

Chiếc còn lại ở cách đó không xa.

Tôi đứng sững người.

Tôi nhận ra ngay đó là đôi dép của Nam.

Tôi cúi xuống nhặt lên. Quai dép đã cũ, đất bám đầy trên mặt dép. Tôi nhớ đến câu nói đùa của mình ngày trước: “Đôi dép này chắc đi cùng cậu đến hết chiến tranh mất!”

Vậy mà đôi dép vẫn còn đây.

Chỉ có người chủ của nó không còn nữa.

Tôi ôm đôi dép vào lòng, không nói được gì.

Một người đồng đội đứng bên cạnh đặt tay lên vai tôi. Cả hai chúng tôi im lặng rất lâu.

Sau ngày hôm ấy, đôi dép được tôi giữ lại.

Nó theo tôi qua những chặng đường còn lại của cuộc chiến. Mỗi lần nhìn thấy nó, tôi lại nhớ đến Nam, nhớ đến những ngày hai chúng tôi cùng hành quân, cùng chia nhau từng ngụm nước và từng câu chuyện về quê nhà.

Chiến tranh kết thúc.

Tôi trở về quê, mang theo chiếc ba lô và đôi dép cũ.

Nhiều năm sau, trong một lần trở lại nơi chiến trường năm xưa, tôi đứng bên chiến hào cũ. Cây cối đã xanh trở lại. Những dấu vết của chiến tranh dần bị thời gian phủ lên.

Tôi đặt đôi dép xuống bên một gốc cây.

Tôi không biết mình đã đứng đó bao lâu.

Chỉ nhớ rằng trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy như Nam vẫn đang bước đi phía trước, quay lại cười và nói:

– Cẩn thận nhé!

Tôi mỉm cười.

Chiến tranh đã lấy đi một người đồng đội của tôi, nhưng không thể lấy đi những ký ức về tình bạn, tình đồng đội của chúng tôi.

Đôi dép ấy rồi cũng cũ đi theo năm tháng.

Nhưng với tôi, nó không chỉ là một đôi dép.

Đó là dấu chân của một người lính.

Là một phần tuổi trẻ của tôi.

Và là lời nhắc nhở rằng, trong những năm tháng chiến tranh, có những người đã đi cùng chúng ta một đoạn đường rất ngắn, nhưng để lại trong lòng chúng ta một ký ức dài suốt cả cuộc đời.

Bên chiến hào năm ấy, đôi dép vẫn còn đó. Và trong ký ức của tôi, người đồng đội năm xưa vẫn chưa bao giờ rời bước.