Đôi đũa tre trong ba lô

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Khải, sinh năm 1950, từng chiến đấu tại chiến trường Trị Thiên trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông kể rằng trong ba lô của người lính năm ấy không có nhiều thứ quý giá, nhưng mỗi món đồ đều gắn với một kỷ niệm riêng. Với ông, đó là đôi đũa tre mẹ làm trước ngày lên đường nhập ngũ.

Theo lời ông Khải, đôi đũa được vót từ cây tre già sau nhà, nhẵn và rất nhẹ. Trước khi ông lên đường, mẹ ông gói đôi đũa vào một mảnh vải nhỏ rồi dặn: “Đi đâu thì đi, cũng phải giữ gìn sức khỏe mà ăn uống.”

Ông kể rằng suốt những năm hành quân trong rừng, đôi đũa ấy luôn nằm trong ba lô. Có những hôm cả đơn vị chỉ có cơm nắm với muối vừng, có hôm là bát cháo loãng giữa trời mưa, nhưng ông vẫn dùng đôi đũa của mẹ để ăn.

Ông nhớ nhất người đồng đội tên Tư, quê ở miền Tây. Tư thường ngồi ăn cùng ông và hay đùa rằng đôi đũa ấy chắc phải ngon hơn đôi đũa bình thường vì có tình thương của mẹ trong đó. Những lúc thiếu thốn, hai người thường chia nhau từng miếng lương khô, từng ít cơm còn sót lại trong ba lô.

Có lần trong một trận đánh lớn, ba lô của ông bị đất đá vùi lấp. Sau khi trận đánh kết thúc, điều đầu tiên ông đi tìm không phải quần áo hay đồ dùng mà là đôi đũa tre ấy. Khi tìm thấy, đôi đũa đã bị sứt một đầu nhưng vẫn còn nguyên.

Ít lâu sau, Tư hy sinh trong một trận càn. Từ đó, mỗi lần cầm đôi đũa lên, ông Khải lại nhớ đến những bữa cơm đơn sơ và người đồng đội năm xưa đã cùng mình đi qua những ngày gian khổ nhất.

Ngày nay, đôi đũa tre ấy vẫn được ông giữ trong một chiếc hộp nhỏ. Với ông, đó không chỉ là một vật dụng bình thường mà còn là kỷ vật của gia đình, của tình đồng đội và của cả một thời tuổi trẻ giữa chiến tranh.