ĐÔI MẮT ĐẾM "TỬ THẦN" VÀ NHỮNG MÙA HOA BẤT TỬ: MỘT CHIỀU NGHE NGƯỜI CON GÁI SÔNG LA KỂ CHUYỆN (P1)

La Thị Tám là một nữ thanh niên xung phong tiêu biểu trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gắn liền với chiến trường Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) – một trong những tuyến giao thông chiến lược quan trọng trên đường Trường Sơn. Khi còn rất trẻ, chị đã tham gia lực lượng thanh niên xung phong làm nhiệm vụ quan sát, đánh dấu và thống kê các quả bom chưa nổ để bộ đội công binh kịp thời xử lý, bảo đảm tuyến đường luôn thông suốt cho xe ra tiền tuyến.

Trong điều kiện bom đạn vô cùng ác liệt, La Thị Tám vẫn kiên cường bám trụ tại trận địa, nhiều lần đối mặt với hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ. Hình ảnh người nữ thanh niên xung phong nhỏ bé nhưng gan dạ ấy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần dũng cảm, sự hy sinh và lòng yêu nước của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng “thời hoa lửa”. Sau này, chị được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, trở thành một tấm gương sáng cho các thế hệ trẻ noi theo.

Và tôi đã tìm đến bà – Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân La Thị Tám, nguyên mẫu của ca khúc nổi tiếng "Người con gái sông La".

Trong buổi chiều tháng Tư đầy nắng, tôi đứng trước căn nhà nhỏ bình yên. Khi cánh cửa mở ra, đón tôi không phải là một "bức tượng đài" xa ngái, mà là một người bà với mái tóc điểm bạc, nụ cười hiền hậu và đôi mắt hằn in những vết chân chim của thời gian. Không khí trầm mặc, thoang thoảng mùi hương trầm trên bàn thờ gia tiên khiến nhịp tim tôi bất giác chậm lại. Giây phút đôi bàn tay nhăn nheo, ấm áp của bà nắm lấy tay tôi, tôi chợt nhận ra mình đang chạm vào cả một thời kỳ bi tráng của dân tộc. Lịch sử không ở đâu xa, lịch sử đang hiện diện bằng xương bằng thịt ngay trước mắt tôi, thở nhịp thở của hòa bình được đánh đổi bằng máu và nước mắt.

Nhấp ngụm trà xanh mời khách, ánh mắt bà Tám bỗng nhìn xa xăm. Bà bắt đầu đưa tôi ngược dòng thời gian, rời khỏi căn nhà yên tĩnh để trở về với miền Trung rực lửa của những năm 1967 – 1968. Khi đó, bà mới chỉ là một cô gái mười tám tuổi, vừa tròn độ trăng tròn, độ tuổi mà những nữ sinh viên như chúng tôi bây giờ đang mải mê với những bộ váy áo đẹp và những dự định tương lai. Nhưng tuổi trẻ của bà và thế hệ thanh niên ngày ấy lại gắn liền với màu xanh áo lính và bụi đất đỏ au của chiến trường.

Bà kể, ngã ba Đồng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) khi ấy là "yết hầu" của tuyến đường Hồ Chí Minh. Để chặt đứt huyết mạch chi viện từ miền Bắc vào miền Nam, đế quốc Mỹ đã biến nơi đây thành một "túi bom" khổng lồ. "Mỗi mét vuông đất ở Đồng Lộc lúc bấy giờ phải gánh tới 3 quả bom, cháu ạ. Không có một bóng cây nào còn nguyên vẹn, đất đá bị cày xới nát bươm, đỏ quạch như máu," giọng bà chùng xuống.

Giữa chốn tọa độ lửa ấy, cô gái trẻ La Thị Tám được biên chế vào Đại đội 2, Tổng đội Thanh niên xung phong 55, Hà Tĩnh. Nhiệm vụ của bà không phải là cầm súng bắn giặc, cũng không phải là lái xe, mà là một công việc đòi hỏi "tinh thần thép" đến tột độ: Trực chiến trên đồi Mũi Mác, quan sát máy bay địch thả bom, đếm số lượng bom chưa nổ (bom nổ chậm) và chạy xuống cắm tiêu đánh dấu để lực lượng công binh đến rà phá.