Đồng chí Dương Mạc Thạch (Xích Thắng) , Chính trị viên đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân.
Đồng chí Dương Mạc Thạch (Xích Thắng) , Chính trị viên đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân. Ông là người thay mặt UBND lâm thời tỉnh trong buổi mittinh giành chính quyền tổ chức tại thị xã Bắc Kạn ngày 25/8/1945 ở khu vực ngã tư đi Chợ Đồn hiện nay.
Hôm đó, cuộc mít tinh hàng vạn người ở thị xã gồm đại biểu năm châu (huyện) và tất cả các xã của châu Bạch Thông kéo vào như thác đổ, mà có tổ chức, có đội ngũ chỉnh tề. Người vác súng, người đeo dao, người vác gậy, lưng đeo túi nải có nắm cơm, bát gạo và ống nước, cũng lủng lẳng như khẩu Xít ten bên nách. Trước đoàn người lá cờ đỏ sao vàng, với tiếng hoan hô vang dậy "Tổng bộ Việt Minh muôn năm", "Quyết tâm đuổi hết quân thù, quyết tâm bảo vệ đất nước".
Trung tâm thị xã đông nghịt người, kín cả lối đi. Đồng chí Trưởng ban tổ chức mít tinh mời đại diện Ủy ban nhân dân lâm thời là đồng chí Xích Thắng và đại diện quân đội lên phát biểu. Đồng chí Xích Thắng nói từ năm 1942, châu Ngân sơn và một số xã ở Bạch Thông, Chợ Rã, Chợ Đồn, đã sôi nổi làm cách mạng dù địch khủng bố ác liệt, dồn dân, đốt làng, bắt bớ bắn giết, nhân dân một lòng tin đoàn thể, ủng hộ đoàn thể, bảo vệ cán bộ, đưa cơm, đưa đường, đưa thư cho đoàn thể. Từ ngày Tây bại, Nhật đến, nhân dân vẫn một lòng đi theo đoàn thể. Ngay ở trong thị xã, dù dưới sự kiểm soát của địch, nhân dân vẫn hướng theo đoàn thể. Nhiều người đã tìm cách liên lạc, báo tin cho đoàn thể. Hiện nay đông đủ ở đây các đoàn thể quần chúng của năm châu, là đại biểu sức mạnh của nhân dân các dân tộc. Chúng ta cùng nhau chào mừng thắng lợi, chấm dứt cuộc đời nô lệ. Từ hôm nay, toàn tỉnh Bắc Kạn được hoàn toàn giải phóng, mọi người dân được làm chủ đất nước và có trách nhiệm bảo vệ đất nước của mình.
Sau mít tinh, đoàn người hát bài Kết đoàn và bài Cùng nhau đi hồng binh. Biển người tỏa ra các ngả, mang theo niềm phấn khởi tự hào cách mạng đã chôn vùi cả chế độ thực dân Pháp và phát xít Nhật.


