Đồng chí Tố Hữu – "Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa" ngọn cờ chỉ đạo Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Cố đô Huế

Tố Hữu (tên thật là Nguyễn Kim Thành) sinh năm 1920 tại làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng từ phong trào học sinh - sinh viên Huế, ông trở thành Bí thư Đoàn Thanh niên Dân chủ Huế năm 18 tuổi. Dù nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi các nhà tù Lao Bảo, Buôn Ma Thuột, ông vẫn giữ trọn khí tiết kiên trung và vượt ngục thành công năm 1942 để trở về tiếp tục hoạt động bí mật.

Trong giai đoạn tiền khởi nghĩa (1944 – 1945), trên cương vị Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, Tố Hữu đã tập trung gầy dựng lại các cơ sở Đảng bị vỡ, đẩy mạnh xây dựng Mặt trận Việt Minh và chỉ đạo thành lập các Đội Tự vệ Cứu quốc rộng khắp từ nội thành đến các vùng nông thôn. Khi thời cơ Tổng khởi nghĩa đến gần, ông được cử làm Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh Thừa Thiên Huế. Đây là địa bàn có vị trí đặc biệt nhạy cảm, vừa là kinh đô của triều đình nhà Nguyễn, vừa là nơi tập trung lực lượng quân đội Nhật và chính quyền tay sai Trần Trọng Kim.

Ngày 23 tháng 8 năm 1945, dưới sự chỉ đạo quyết đoán và tài tình của Tố Hữu, hàng vạn quần chúng nhân dân cùng lực lượng tự vệ mang cờ đỏ sao vàng rầm rộ xuống đường tiến vào kinh thành Huế, chiếm giữ các công sở trọng yếu mà không tốn xương máu. Tiếp đó, ông trực tiếp tham gia đàm phán, tạo áp lực chính trị buộc Vua Bảo Đại – vị vua cuối cùng của triều đại phong kiến Việt Nam – tuyên bố thoái vị.

Chiều ngày 30 tháng 8 năm 1945, tại Ngọ Môn, Tố Hữu đại diện cho chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn vàng và kiếm báu từ tay Bảo Đại. Thắng lợi rực rỡ tại Huế dưới sự lãnh đạo của đồng chí Tố Hữu đã xóa bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến tồn tại hàng ngàn năm, góp phần khẳng định thắng lợi trọn vẹn của Cách mạng Tháng Tám trên phạm vi toàn quốc.