Đồng chí Trần Văn Khéo

Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo ở vùng ven Cần Thơ, Trần Văn Khéo lớn lên cùng những buổi làm đồng lam lũ, chứng kiến nỗi nhọc nhằn của cha mẹ và sự áp bức nặng nề của thực dân. Những câu chuyện về phong trào khởi nghĩa Nam Kỳ vang lên qua ngọn đèn dầu đêm tối đã gieo vào ông niềm tin: “Đất nước này phải được giải phóng”.

Trong những năm 1940 – 1945, phong trào Việt Minh tại Cần Thơ bùng nổ mạnh mẽ. Trần Văn Khéo bí mật tham gia tổ chức, được phân công làm liên lạc, tuyên truyền và vận động quần chúng. Với tính tình cẩn trọng và hiểu biết địa hình Tây Đô sâu sắc, ông nhanh chóng trở thành hạt nhân quan trọng trong mạng lưới hoạt động cách mạng.

Thời kỳ Pháp tái chiếm Nam Bộ (1945 – 1954), Cần Thơ là vị trí chiến lược, bị kiểm soát gắt gao. Trong hoàn cảnh ấy, Trần Văn Khéo đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng: Tổ chức cơ sở bí mật ở nội ô Cần Thơ, duy trì hệ thống liên lạc giữa các chi bộ; vận động quần chúng nổi dậy, truyền bá chủ trương kháng chiến; thu thập tin tức quân sự của Pháp, cung cấp kịp thời cho lực lượng vũ trang.

Nhiều lần ông hóa trang thành dân buôn ghe, đi khắp bến Ninh Kiều, Cồn Khương, các chợ nổi để nắm tình hình di quân của địch. Những năm tháng ấy, người dân bến Ninh Kiều, Cái Khế, Trà Nóc vẫn còn truyền nhau hình ảnh người cán bộ trẻ thường hóa trang thành thương lái, len lỏi qua các chợ, các bến thuyền để hoàn thành nhiệm vụ. Một cán bộ lão thành từng kể lại:“Anh Khéo là người nắm địa hình rất giỏi. Có lần bị lính Pháp chặn xét ngay trên bến, anh bình tĩnh xử lý, đánh lạc hướng địch rồi cứu được tài liệu quan trọng. Anh em lúc đó ai cũng nể phục”.Năm 1949, trong một chuyến chuyển tài liệu ra chiến khu, Trần Văn Khéo bị mật thám theo dõi và bắt giữ. Ông bị đưa về bót Cần Thơ – nơi từng khiến không ít chiến sĩ phải ngã xuống trong những trận đòn tra tấn dã man. Những người cùng bị giam kể lại:“Chúng thay nhau tra khảo suốt ngày đêm, nhưng anh Khéo không hé môi nửa lời. Có lúc tưởng như không còn thở nổi, vậy mà anh vẫn lắc đầu, kiên định”.Khi biết không thể lay chuyển ý chí của ông, địch đã quyết định thủ tiêu để bịt đầu mối. Trước lúc hy sinh, ông chỉ gửi lại một lời nhắn:“Cơ sở còn thì Cần Thơ còn. Đừng vì tôi mà để địch làm lung lay”.

Sự hi sinh của ông được đồng đội bí mật đưa tin ra ngoài. Từ đó, tên tuổi Trần Văn Khéo trở thành niềm tự hào của lực lượng cách mạng Cần Thơ.

Ngọn lửa mà Trần Văn Khéo giữ giữa lòng Tây Đô không chỉ là ánh sáng của cách mạng mà còn là biểu tượng của ý chí sắt đá trước áp bức và bạo quyền. Ngày nay, giữa nhịp sống sôi động của Cần Thơ, câu chuyện về ông vẫn vang vọng như một lời nhắc nhở rằng hòa bình và tự do hôm nay được đánh đổi bằng xương máu và mồ hôi của những con người kiên trung. Tinh thần của Trần Văn Khéo vẫn hiện hữu trong từng góc phố, từng dòng sông, từng mái trường, nhắc nhở mỗi chúng ta: dù bình dị hay thầm lặng, mỗi hành động dấn thân cho lý tưởng cũng đều là ngọn lửa làm sáng lên lịch sử. Câu chuyện về người chiến sĩ bất khuất ấy vẫn sống mãi trong lòng Cần Thơ – một minh chứng rằng ngọn lửa của lòng dũng cảm, trung thành và hy sinh sẽ không bao giờ tắt.