DÒNG SÔNG KHÔNG QUÊN

Tháng Bảy năm 1972.

Dòng sông Thạch Hãn lặng lẽ chảy giữa lòng thị xã Quảng Trị. Nước sông vẫn xanh như bao đời nay, nhưng những ngày ấy, Thạch Hãn không còn là một dòng sông bình yên. Hai bên bờ là khói lửa chiến tranh, là tiếng bom đạn gầm rú suốt ngày đêm.

Giữa mùa hè đỏ lửa ấy, có một người lính trẻ tên Thành, quê ở Nghệ An, vừa tròn hai mươi tuổi. Anh cùng đồng đội được giao nhiệm vụ vượt sông vào Thành Cổ Quảng Trị để tăng cường lực lượng chiến đấu.

Đêm xuống.

Bầu trời tối đen như mực.

Những chiếc thuyền nhỏ chở bộ đội lặng lẽ rời bến. Mọi người đều hiểu rằng chuyến đi này có thể là chuyến đi không trở lại.

Ngồi trên thuyền, Thành lấy trong túi áo ra bức ảnh gia đình. Trong ảnh là người mẹ già và cô em gái nhỏ đang mỉm cười trước sân nhà.

Anh khẽ vuốt tấm ảnh rồi cất vào ngực áo.

Người đồng đội bên cạnh hỏi:

– Nhớ nhà lắm hả?

Thành cười:

– Hết chiến tranh, nhất định mình sẽ về.

Con thuyền tiếp tục lướt đi.

Dòng nước Thạch Hãn âm thầm nâng bước những người lính trẻ.

Bất ngờ, một quả pháo sáng bùng lên giữa bầu trời.

Ngay sau đó là tiếng bom nổ dữ dội.

Mặt sông rung chuyển.

Nước tung lên thành những cột trắng xóa.

Những con thuyền nhỏ chao đảo giữa làn đạn.

Tiếng gọi nhau vang lên trong đêm.

Có người ngã xuống.

Có người bị cuốn vào dòng nước.

Nhưng những con thuyền còn lại vẫn tiếp tục hướng về phía Thành Cổ.

Bởi phía trước là nhiệm vụ thiêng liêng bảo vệ từng tấc đất của Tổ quốc.

Những ngày chiến đấu trong Thành Cổ vô cùng khốc liệt.

Bom đạn cày xới mặt đất.

Cây cối cháy đen.

Tường thành đổ nát.

Nhưng các chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ.

Thành cùng đồng đội chiến đấu suốt nhiều tuần liền. Anh đã chứng kiến biết bao người bạn ngã xuống. Những người hôm qua còn cùng nhau chia nhau ngụm nước, mẩu lương khô, hôm nay đã nằm lại giữa chiến trường.

Một buổi chiều cuối tháng Tám, đơn vị của Thành nhận nhiệm vụ giữ một trận địa quan trọng bên trong Thành Cổ.

Địch tấn công dữ dội.

Pháo nổ liên hồi.

Khói bụi mù trời.

Giữa trận chiến ác liệt ấy, Thành bị thương nặng.

Đồng đội cố gắng đưa anh ra phía sau nhưng anh lắc đầu:

– Hãy để tôi ở lại... các anh còn phải chiến đấu...

Đó là những lời cuối cùng của người lính trẻ.

Anh nằm lại giữa mùa hè đỏ lửa khi tuổi đời vừa đôi mươi.

Sau chiến tranh, đồng đội của Thành trở lại Quảng Trị.

Họ đứng bên dòng Thạch Hãn lặng nhìn mặt nước đang trôi.

Dòng sông vẫn bình yên như chưa từng chứng kiến những tháng ngày khốc liệt.

Nhưng những người còn sống hiểu rằng dưới lòng sông kia vẫn còn biết bao đồng đội của họ.

Những người lính mãi mãi nằm lại tuổi hai mươi.

Mỗi khi tháng Bảy về, hàng ngàn người từ khắp mọi miền đất nước lại đến bên bờ Thạch Hãn thả những đóa hoa, những chiếc đèn hoa đăng xuống dòng sông.

Những ánh đèn lung linh trôi theo dòng nước như mang theo lời tri ân của thế hệ hôm nay gửi đến những người đã ngã xuống.

Người ta thường đọc cho nhau nghe những câu thơ:

"Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ,
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.
Có tuổi hai mươi thành sóng nước,
Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm."

Dòng Thạch Hãn vẫn ngày đêm chảy về biển lớn.

Nó mang theo ký ức của một thời hoa lửa, mang theo những câu chuyện về lòng yêu nước, sự hy sinh và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.

Với nhiều người, Thạch Hãn không chỉ là một dòng sông.

Đó là dòng sông của lịch sử.

Dòng sông của lòng biết ơn.

Và là dòng sông không bao giờ quên những người con đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.