dòng suy ngẫm của một sinh viên kỹ thuật trong chuyến viếng thăm nghĩa trang liệt sĩ địa phương

KHOẢNG LẶNG TRƯỚC NHỮNG ĐÀI HOA LỬA

Trong nhịp sống hối hả của một sinh viên Khoa Cơ khí, nơi những bản vẽ CAD, những phép tính ứng suất và tiếng máy xưởng thực hành chiếm trọn thời gian, đôi khi ta quên mất rằng sự bình yên ấy được đổi bằng những cái giá rất đắt. Nhân dịp triển khai đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, tôi đã dành một buổi chiều lặng lẽ hành hương về Nghĩa trang Liệt sĩ địa phương – nơi mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm hơi thở của một thời oanh liệt.

Bước qua cổng nghĩa trang, một không gian tĩnh lặng đến lạ kỳ bao trùm lấy tôi. Những hàng bia mộ trắng muốt, ngay ngắn như đội ngũ quân hành năm nào, nằm im lìm dưới bóng cây xanh mát. Tôi dừng chân trước một dãy mộ của những chiến sĩ thuộc binh chủng công binh và vận tải – những người mà tôi luôn coi là "tiền bối" trong ngành kỹ thuật.

Nhìn vào ngày sinh trên bia mộ, tôi bàng hoàng nhận ra nhiều anh ngã xuống khi chỉ mới 19, 20 tuổi – cái tuổi mà chúng tôi bây giờ vẫn còn đang ngồi trên giảng đường, lo lắng về những kỳ thi hay những buổi đồ án. Nhưng vào "thời hoa lửa" ấy, họ đã phải đối mặt với những bài toán khó hơn gấp bội: làm sao để xe vượt đèo trong đêm pháo sáng, làm sao để nối lại nhịp cầu dưới làn bom tọa độ, và làm sao để giữ cho mạch máu giao thông luôn thông suốt.

Tôi nhớ lại câu chuyện về những "tiểu đội thép" chuyên phá bom vướng, sửa chữa khí tài trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Họ không có máy móc CNC hiện đại, không có phần mềm mô phỏng, chỉ có đôi bàn tay chai sạn và sự thông minh, sáng tạo nảy sinh từ lòng yêu nước. Có những người lính thợ đã dùng chính thân mình để làm giá đỡ cho pháo, dùng sức lực của những đôi tay trần để đẩy xe qua bùn lầy. Sự thô sơ về công cụ nhưng lại đạt đến đỉnh cao về ý chí – đó chính là "kỹ thuật" của một dân tộc không bao giờ khuất phục.

Đứng trước đài tưởng niệm cao vút, tôi tự hỏi: Lý tưởng sống của họ là gì mà khiến họ mạnh mẽ đến thế? Câu trả lời nằm ngay trong sự hy sinh thầm lặng của họ. Họ ngã xuống không phải để tên tuổi được tạc vào vàng son, mà để cho những thế hệ như chúng tôi có cơ hội được tiếp cận với khoa học kỹ thuật hiện đại, được cầm thước, cầm bút thay vì cầm súng. Mỗi hàng bia mộ không tên là một minh chứng cho một thời đại mà cái "Tôi" cá nhân được hòa vào cái "Ta" chung của dân tộc.

Là một người trẻ đang theo đuổi ngành Cơ khí – một ngành đóng vai trò xương sống cho sự phát triển công nghiệp quốc gia – tôi cảm thấy một luồng điện chạy dọc sống lưng. Sự hy sinh của cha anh không phải để chúng ta hưởng thụ, mà để chúng ta tiếp nối. Nếu ngày xưa cha anh dùng sự sáng tạo để phá bom, cứu xe, thì ngày nay, chúng tôi phải dùng sự sáng tạo đó để chế tạo máy móc, tự động hóa dây chuyền, đưa sản phẩm Việt Nam vươn tầm thế giới. Đó mới là cách tri ân thiết thực nhất đối với những người đã nằm xuống.

Buổi chiều dần buông, ánh nắng nhạt nhòa trải dài trên những nhành hoa cúc trắng đặt trước mộ. Tôi rời nghĩa trang với một tâm thế rất khác. Không còn là những con số khô khan trên trang giấy, lịch sử đã trở thành một phần máu thịt, nhắc nhở tôi về đạo đức của một người làm kỹ thuật: Sự tận tâm và chính xác không chỉ là yêu cầu công việc, mà là trách nhiệm với những người đã đánh đổi cả thanh xuân cho hòa bình.

"Câu chuyện thời hoa lửa" có lẽ sẽ không bao giờ kết thúc chừng nào chúng ta vẫn còn ghi nhớ. Với tôi, mỗi lần cầm chiếc mỏ lết hay đứng trước một máy tiện, tôi sẽ luôn nhớ về những "người lính thợ" năm xưa, để làm việc bằng đôi tay của một kỹ sư và trái tim của một người yêu nước.