Dư âm chiến trường

Tôi trở lại nơi ấy vào một buổi chiều muộn, khi nắng đã dịu và gió thổi qua những triền đồi cỏ xanh mướt. Con đường năm xưa giờ đã được trải nhựa phẳng lì, xe cộ qua lại đông đúc. Không ai còn nhận ra rằng, dưới lớp đất bình yên ấy, đã từng có biết bao mồ hôi và máu của một thời tuổi trẻ. Tôi đứng lặng hồi lâu. Nơi này… ngày trước là trọng điểm đánh phá. Bom rơi dày đặc, đất đá bị xới tung. Mỗi lần nghe tiếng máy bay, tim chúng tôi lại thắt lại, nhưng chân thì không bao giờ dừng. Vì nếu con đường này bị cắt đứt, hàng ngàn người phía trước sẽ thiếu lương thực, thiếu đạn dược. Tôi khi ấy chỉ là một cô gái mới mười chín tuổi. Chúng tôi – những thanh niên xung phong – sống giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết. Ban ngày trú ẩn, ban đêm ra đường. Ánh đèn pin le lói, tiếng cuốc xẻng vang lên trong đêm tối, hòa cùng tiếng côn trùng và xa xa là tiếng bom nổ. Có những đêm, vừa lấp xong hố bom này, bom lại rơi xuống hố khác. Mệt đến mức tay run lên, nhưng không ai bỏ cuộc. Chúng tôi thường động viên nhau bằng những câu nói rất giản dị: “Cố thêm chút nữa thôi, xe sắp qua rồi.” Tôi nhớ nhất là anh Hùng – tổ trưởng của chúng tôi. Anh ít nói, nhưng luôn là người xung phong đi đầu. Mỗi lần nguy hiểm nhất, anh lại đứng ra nhận phần việc nặng nhất. Có lần, tôi hỏi:
“Anh không sợ sao?” Anh chỉ cười:
“Sợ chứ. Nhưng nếu mình lùi lại, ai sẽ làm?” Câu nói ấy theo tôi suốt cả cuộc đời. Một đêm mưa, con đường bị đánh phá dữ dội. Đất đá sạt xuống, lấp kín cả một đoạn dài. Chúng tôi nhận lệnh phải thông đường trước khi trời sáng. Mưa lạnh, bùn ngập đến đầu gối. Ai cũng kiệt sức. Nhưng không ai dừng tay. Đúng lúc đó, một quả bom nổ chậm phát hiện ngay giữa đường. Không khí như đông lại. Nếu không xử lý kịp, khi xe qua, hậu quả sẽ không thể tưởng tượng được. Anh Hùng bước lên. “Để tôi.” Không ai kịp ngăn. Chúng tôi nín thở nhìn anh tiến lại gần quả bom. Mưa vẫn rơi, từng giọt nặng trĩu như thời gian đang chậm lại. Rồi… một tiếng nổ vang lên. Mặt đất rung chuyển. Khi khói tan, con đường đã được thông. Nhưng anh Hùng… mãi mãi nằm lại. Tôi không còn nhớ mình đã khóc như thế nào. Chỉ biết rằng từ ngày hôm đó, mỗi khi đi qua đoạn đường ấy, tôi đều thấy lòng mình nghẹn lại. Chiến tranh qua đi. Chúng tôi trở về, mỗi người một cuộc sống. Có người làm nông, có người làm công nhân, có người tiếp tục học hành. Cuộc sống dần lấp đầy những khoảng trống. Nhưng có những điều… không bao giờ mất đi. Tôi cúi xuống, nhặt một nắm đất nơi con đường cũ. Đất bây giờ mềm và ấm, không còn mùi khói bom. Nhưng với tôi, nó vẫn mang theo những ký ức không thể phai. Một nhóm trẻ con chạy qua, cười nói rộn ràng. Chúng vô tư, hồn nhiên, không biết rằng nơi mình đang đứng đã từng là chiến trường. Tôi mỉm cười. Có lẽ, đó chính là điều mà những người như anh Hùng đã đánh đổi để có được. Trước khi rời đi, tôi quay lại nhìn con đường lần cuối. Gió vẫn thổi, cỏ vẫn xanh, cuộc sống vẫn tiếp diễn. Chỉ có trong tim tôi, và trong lòng đất này, vẫn còn vang lên những dư âm của chiến trường— Không ồn ào, không dữ dội, nhưng âm ỉ và sâu lắng… như một bản nhạc không bao giờ kết thúc.