Dụ Địch Rời Hang
ngày 27-5-1961, trạm cảnh giới của ta đóng tại bản Hỳ, xã Phiêng Ban (Phù Yên, Sơn La) phát hiện chiếc máy bay C-47 không ký hiệu của hãng hàng không VIAT bay vào không phận. Nhân dân quanh khu vực cũng đồng thời nghe tiếng máy bay rất gần và rõ. Lập tức, dân quân đánh kẻng báo động, các lực lượng khẩn trương tập hợp và tổ chức tìm kiếm. Sau 3 ngày truy lùng, các đơn vị Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) đã tập trung vây chặt khu vực cao điểm 828, toàn bộ 4 tên gián điệp, biệt kích bị bắt không kịp kháng cự, cùng máy móc, vũ khí mang theo.
Sự việc ngay sau đó được báo cáo về Hà Nội. Một loạt chỉ thị mật được ban hành, các đơn vị tại chỗ nhận lệnh phải “tăng cường cảnh giác để đối phó, ngăn chặn và đánh bại âm mưu của kẻ thù”. Âm mưu này, theo giải thích trong chỉ thị, liên quan đến việc đối phương đưa các nhóm biệt kích mới ra miền Bắc. Đích thân Bộ trưởng Bộ Công an Trần Quốc Hoàn chỉ đạo xác lập Chuyên án PY27 để đấu tranh, đi sâu tìm hiểu âm mưu của địch từ cơ quan đầu não của chúng là Trung tâm Chỉ huy biệt kích (Phòng 45) tại Sài Gòn. Đồng chí Bộ trưởng yêu cầu Ban chuyên án phải nắm cho được số điệp viên không vận địch đang huấn luyện, bằng mọi cách dụ chúng đưa hết ra miền Bắc để bắt với phương châm “dùng người của địch, phương tiện của địch để đánh lại địch”.
Cũng từ đây, Bộ Công an lựa chọn những cán bộ dày dạn kinh nghiệm để thành lập Đội chống gián điệp, biệt kích do đồng chí Nguyễn Tài, Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị trực tiếp chỉ đạo. Tham gia chuyên án còn có các đồng chí: Trần Triệu, Giám đốc Công an Khu Tây Bắc; Nguyễn Trọng Tháp, Phó trưởng phòng Bảo vệ chính trị (sau này là Thiếu tướng, Anh hùng LLVT nhân dân, nguyên Cục trưởng Cục Chống phản động Công an nhân dân) và một số trinh sát nội tuyến, trinh sát kỹ thuật giỏi, đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo bộ. Bên cạnh đó, Trạm thông tin liên lạc (mật danh A10) cũng được thành lập nhằm bảo đảm cho công tác chỉ huy, chỉ đạo bằng thông tin vô tuyến điện được nhanh chóng, chính xác và bí mật giữa Bộ Công an với các địa phương, các thành viên Ban chuyên án và ngay cả với Phòng 45...
Để nắm chắc và cụ thể tình hình, đích thân Cục trưởng Nguyễn Tài dẫn một đoàn cán bộ lên Sơn La, trực tiếp thẩm vấn 4 tên biệt kích vừa bị bắt. Là người có nhiều kinh nghiệm trong đấu tranh với gián điệp, biệt kích nên chỉ sau vài ngày, đồng chí Nguyễn Tài đã thuyết phục thành công các đối tượng: Thượng sĩ Hà Văn Chấp (toán trưởng), Đinh Văn Anh, Lò Văn Piêng và Quách Thức đồng ý cung cấp toàn bộ thông tin về hành động và nhiệm vụ của chúng. Qua đó, ta đã có những tin tức không chỉ có giá trị trên Mặt trận Tây Bắc mà còn trên toàn địa bàn miền Bắc. Các đối tượng khai nhận: Được Sề Cồ Tin (dân tộc Thổ, vốn là một Trưởng bản ở Lào Cai thân Pháp; đầu thập niên 1960, y vào Sài Gòn và trở thành một trong số cố vấn chủ chốt của Phòng 45) tuyển chọn gia nhập nhóm biệt kích đường không hỗn hợp do CIA huấn luyện để phục vụ cho kế hoạch hoạt động ở vùng cao nguyên dọc biên giới phía Bắc Việt Nam. Có mật danh Castor, đây là nhóm đầu tiên đổ bộ đường không xuống miền Bắc với nhiệm vụ do thám, thu thập tin tức, quan sát đường đi, được yêu cầu chỉ liên hệ hạn chế với người dân địa phương...
Trên cơ sở tổng hợp nhiều nguồn tin tin cậy, một kế hoạch chi tiết đã được báo cáo, để sau đó ta thực hiện chiến thuật “gậy ông đập lưng ông”, dùng chính toán Castor để tìm hiểu âm mưu của địch, chủ động dụ chúng “rời hang”, mang theo các loại phương tiện, vũ khí hiện đại ra Bắc. Năm 2013, trong lần phỏng vấn tại nhà riêng ở phố Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội, tôi được Thiếu tướng Nguyễn Trọng Tháp (1928-2020) cho biết: “Việc nhóm Castor thành
