ĐƯA TRỌNG PHÁO VÀO MẶT TRẬN ĐƯỜNG 9 - KHE SANH XUÂN 1968

Cách đây gần 40 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt Tết Mậu Thân 1968 đã giáng một đòn vào ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ buộc chúng phải xuống thang chiến tranh và ngồi vào đàm phán với ta.

Cùng tham gia đòn tiến công và nổi dậy ấy của quân dân miền Nam, bộ đội pháo binh cũng đã lần đầu trong lịch sử chiến đấu của mình bất ngờ và táo bạo đưa một lực lượng pháo đông đảo với nhiều loại pháo hiện đại để sử dụng đánh vào một chiến trường mà quân đội xâm lược Mỹ đã tập trung xây dựng thành tuyến phòng thủ kiên cố với số quân chiếm đóng đông nhất và hỏa lực pháo mạnh nhất theo dọc Đường 9 - Khe Sanh đến biên giới Lào.

Trên cơ sở nắm bắt ý đồ chiến lược của Bộ và sự hướng dẫn Kế hoạch của Cục Tác chiến, từ tháng 8 năm 1967 Bộ Tư lệnh Pháo binh đã cử một đoàn cán bộ tham mưu tác chiến mang theo toàn bộ Trung đoàn trinh sát pháo binh 97 vào chiến trường Đường 9 - Khe Sanh với nhiệm vụ chuẩn bị chiến trường cho một lực lượng pháo lớn gồm năm trung đoàn và một tiểu đoàn pháo hỏa tiễn (trong đó có ba trung đoàn pháo dự bị của Bộ 45 - 675 - 204 và Tiểu đoàn 16 hỏa tiễn) để tham gia tác chiến chi viện cho ba sư đoàn bộ binh 304, 320, 325 và Trung đoàn độc lập 270 với nhiệm vụ tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, thu hút, giam chân càng nhiều đơn vị với thời gian càng dài càng tốt để tạo điều kiện cho toàn bộ lực lượng vũ trang và nhân dân miền Nam thực hiện một ý đồ chiến lược quan trọng tuyệt mật.

Đây là lần đầu ta sử dụng một số lượng đơn vị pháo lớn gồm nhiều loại trọng pháo (130, 152, Đ74, 100, 105, 85 và ĐKB) bố trí sát sông Bến Hải và cả phía Nam vĩ tuyến 17. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để đưa được khối lượng xe pháo gần 200 khẩu chiếm lĩnh trận địa bí mật an toàn rồi bất ngờ nổ súng theo thời gian quy định. Yếu tố "bí mật bất ngờ" trong sử dụng pháo được đưa lên hàng đầu vì ở đây kể từ năm 1965, khi quân Mỹ đưa quân vào xâm lược miền Nam, chúng đã áp dụng mọi biện pháp hiện đại như hàng rào điện tử, thả máy trinh sát tiếng động cơ xe, đặt hệ thống trạm rađa phát hiện pháo ta cùng với hàng ngày tung các lực lượng thám báo nhằm theo dõi mọi hành động của bộ đội pháo, nhưng chúng ta cũng đã có kinh nghiệm giữ bí mật bất ngờ trong lần đầu sử dụng trọng pháo ở chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Lần này, quân xâm lược Mỹ vẫn cứ bị bất ngờ về nghệ thuật giữ bí mật của pháo binh ta, vì chúng có ngờ đâu trong thế trận chiến tranh nhân dân phát triển mạnh ở vùng địch tạm chiếm Quảng Trị, các buồng nhà dân là kho chứa đạn pháo lớn, ngoài sân vườn nhà dân là trận địa bắn pháo, những chiếc áo màu, chiếc đòn gánh của các cô gái cắt cỏ, làm đồng quanh các căn cứ quân sự của Mỹ lại là ký hiệu, vật chuẩn để chiến sĩ pháo binh đo đạc xác định phần tử bắn. Quân Mỹ cũng không ngờ cả một trung đoàn trọng pháo do xe xích kéo pháo Đ74 bắn xa 24 ki-lô-mét đã được bí mật xây dựng trong vùng rừng núi tỉnh Hòa Bình rồi bất ngờ hành quân bôn tập liên tục 47 ngày đêm dọc theo đường Trường Sơn qua ngầm Tà Lê, cua chữ A, đèo Phu La Nhích và an toàn chiếm lĩnh trận địa ở Nam vĩ tuyến 17 ngay trong vùng đường 9 sẵn sàng nổ súng vào cụm cứ điểm Tà Cơn - Khe Sanh; còn ở phía Bắc sông Bến Hải theo sự điều hành chỉ huy của cơ quan pháo Mặt trận, từng đại đội pháo 130, 152, 100, 105, 85 lần lượt bí mật chiếm lĩnh theo các đường cơ động được ngụy trang kín đáo. Để bảo đảm tuyệt đối giữ bí mật trong việc chuẩn bị chiến trường, mọi công tác chuẩn bị cho năm trung đoàn pháo từ việc xác định đội hình chiến đấu đến tính toán các phần tử bắn cho từng mục tiêu đều do đoàn cán bộ chiến sĩ đi chuẩn bị chiến trường của Bộ Tư lệnh pháo và cơ quan pháo Quân khu 4 đảm nhiệm tiến hành ròng rã trong bốn tháng và chỉ được lệnh bàn giao cho người chỉ huy trung đoàn pháo khi Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Khe Sanh chính thức giao nhiệm vụ tác chiến cho các Sư đoàn trưởng bộ binh.

Với khối lượng công tác chuẩn bị chiến đấu lớn trên một chính diện mặt trận gần 70 ki-lô-mét, cán bộ chiến sĩ pháo đã khắc phục muôn vàn khó khăn, chịu đựng gian khổ và đã giữ được bí mật tuyệt đối, đưa toàn bộ 200 khẩu đại pháo của năm trung đoàn pháo vào trận địa bắn an toàn, trong đó có ba trung đoàn 45 - 675 - 84 đều bố trí trận địa ở Nam vĩ tuyến 17.