Dưới mưa bom, tôi lớn lên

Tôi là Trần Hải Vân, sinh năm 1950, hiện sinh sống tại tổ dân phố Nguyễn Trãi 1. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ những năm tháng chiến tranh, nhưng mỗi khi nhắc đến quãng đời Thanh niên xung phong của mình, trong tôi vẫn nguyên vẹn những ký ức không thể phai mờ – ký ức của tuổi trẻ sống giữa bom đạn, gian khổ và hy sinh.

Tôi lên đường khi vừa tròn mười tám tuổi. Ngày ấy, đất nước đang ở giai đoạn ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Không nhiều suy nghĩ đắn đo, chúng tôi – những thanh niên còn rất trẻ – khoác ba lô, rời quê hương, mang theo niềm tin giản dị: đất nước cần, mình đi. Buổi chia tay diễn ra nhanh gọn, không nước mắt, bởi ai cũng hiểu rằng ra đi là để ngày trở về có thể đường hoàng hơn.

Là Thanh niên xung phong, chúng tôi không trực tiếp cầm súng xung phong ra trận, nhưng lại luôn có mặt ở những nơi hiểm yếu nhất. Tôi cùng đơn vị đảm nhiệm mở đường, sửa đường, san lấp hố bom, vận chuyển lương thực, đạn dược và cáng thương binh. Những con đường chiến lược khi ấy là mục tiêu đánh phá ác liệt của máy bay Mỹ. Ban ngày bom cày nát mặt đường, đêm đến chúng tôi lại ra làm, tranh thủ từng giờ, từng phút để thông tuyến cho bộ đội hành quân.

Tôi còn nhớ rất rõ những đêm làm đường dưới ánh pháo sáng. Trời rừng tối đặc, chỉ cần nghe tiếng máy bay gầm rú từ xa là ai nấy lập tức lao xuống hầm trú ẩn. Bom nổ, đất đá vùi lấp tất cả. Khi tiếng nổ vừa dứt, chúng tôi lại chui lên, kiểm tra quân số, rồi tiếp tục công việc. Có những hôm, con đường vừa san xong thì lại bị bom đánh trúng, mọi cố gắng coi như trở về con số không. Nhưng không ai than vãn, bởi chúng tôi hiểu: đường có thông thì chiến trường mới sống.

Những mất mát là điều không thể tránh khỏi. Tôi đã chứng kiến đồng đội ngã xuống ngay bên hố bom còn bốc khói. Có người mới hôm trước còn cùng tôi chia nhau nắm lương khô, nói chuyện ngày hòa bình, vậy mà hôm sau đã mãi mãi nằm lại giữa rừng sâu. Chúng tôi lặng lẽ đặt anh vào cáng, cúi đầu tiễn biệt trong vội vã, rồi tiếp tục lên đường. Chiến tranh không cho phép ai dừng lại quá lâu để khóc.

Trong khói lửa, thứ giữ chúng tôi đứng vững chính là tình đồng đội và niềm tin vào ngày toàn thắng. Chúng tôi chia nhau từng ngụm nước, đắp cho nhau manh áo khi sốt rét rừng quật ngã. Có những lúc tưởng như không thể gượng dậy, nhưng chỉ cần nhìn thấy đồng đội còn bám trụ, tôi lại tự nhủ mình không được phép yếu lòng.

Ngày đất nước thống nhất, tôi trở về với cơ thể mang dấu vết của chiến tranh, nhưng trong lòng là niềm tự hào sâu sắc. Chúng tôi – những Thanh niên xung phong – có thể không được nhắc đến nhiều như những người trực tiếp cầm súng, nhưng tôi tin rằng những con đường được thông trong đêm, những chuyến hàng vượt bom đạn, những thương binh được cứu kịp thời… đều có phần mồ hôi, xương máu của chúng tôi.

Giờ đây, khi đã ở bên kia dốc cuộc đời, tôi coi những năm tháng thời hoa lửa ấy là phần ký ức thiêng liêng nhất. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng tôi, mà là câu chuyện của cả một thế hệ thanh niên đã sống, đã cống hiến trọn vẹn cho Tổ quốc. Và tôi luôn mong rằng, những ký ức ấy sẽ được kể lại, để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng rất nhiều gian khổ và hy sinh.