ĐƯỜNG 5 – MỐC SON GIỮA TRỜI TÂY HÒA

Có những con đường chỉ đơn giản là lối đi qua, nhưng cũng có những con đường mang trong mình hơi thở của lịch sử, chứa đựng bao ký ức máu lửa, nước mắt và tự hào. Với người dân quê tôi, Đường 5 – tuyến Quốc lộ 29 ngày nay, là một con đường như thế.

Tôi sinh ra và lớn lên ở Tây Hòa – mảnh đất hiền hòa giữa lòng xứ Nẫu. Tuổi thơ tôi gắn với những buổi chiều thả diều trên cánh đồng xanh, những con đường đất đỏ quanh co dẫn đến cầu Cháy, Hòn Kén, Hòn Sặc – những địa danh nghe qua tưởng bình thường, nhưng mỗi khi nhắc đến, người lớn trong làng lại cúi đầu, giọng trầm xuống.

Lớn lên, tôi mới hiểu: nơi ấy từng là chiến trường ác liệt nhất của Phú Yên (cũ) trong những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nơi mà cha anh tôi, những người dân quê áo vải, đã viết nên một trang sử vàng mang tên Chiến thắng Đường 5.

Tháng Ba năm 1975 – đất nước như sôi lên trong khí thế “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng”.

Sau khi thất bại ở Buôn Ma Thuột, quân địch hoảng loạn tháo chạy khỏi Tây Nguyên. Lúc đầu, chúng định rút theo Đường 7, nhưng rồi chuyển hướng qua tuyến Đường 5 – con đường xuyên qua lòng Tây Hòa.

Nhận định được âm mưu ấy, quân và dân Phú Yên (cũ), dưới sự phối hợp của Sư đoàn 320 và lực lượng vũ trang địa phương, đã quyết tâm chặn đứng bước chân địch trên tuyến đường huyết mạch này.

Đêm 18 rạng sáng 19 tháng 3 năm 1975, trời Phú Yên (cũ) như đỏ lửa. Từ Cầu Cháy, Hòn Sặc đến Hòn Kén, những tiếng nổ xé toang màn đêm.

Trong khói lửa, hình ảnh người chiến sĩ và dân quân du kích hiện lên kiên cường: Người chiến sĩ trẻ vai đeo súng, tay nắm chặt lá cờ đỏ sao vàng, miệng hô “Xung phong!”.

Người mẹ quê gùi từng bao gạo qua suối trong đêm, ánh đuốc soi lối giữa bom rơi đạn nổ. Người dân giấu thương binh trong hầm bí mật, cõng nhau qua cánh đồng ngập nước. Tất cả cùng chung một ý chí: “Quyết giữ vững đất này, quyết không cho giặc thoát!”

Những ngày đó, Đường 5 rực cháy như một dải hoa lửa – đúng như tên gọi cuộc thi hôm nay.

Máu đã đổ, nước mắt đã rơi, nhưng niềm tin vào chiến thắng chưa bao giờ tắt.

Hàng trăm xe cơ giới của địch bị tiêu diệt, hàng ngàn tên bị bắt sống, vũ khí bị tịch thu.

Đến ngày 25 tháng 3, tuyến rút lui của địch hoàn toàn bị cắt đứt.

Và chỉ vài ngày sau – rạng sáng 1 tháng 4 năm 1975, Phú Yên (cũ) hoàn toàn giải phóng, trở thành một trong những địa phương đầu tiên của miền Trung được tự do.

Chiến thắng Đường 5 là bản anh hùng ca kết tinh sức mạnh của lòng dân, của tình yêu Tổ quốc, của niềm tin tuyệt đối vào cách mạng.

Đó là chiến thắng của ý chí con người Việt Nam nhỏ bé mà kiên cường, biết đứng lên, biết hy sinh để bảo vệ mảnh đất mình yêu.

Người ta nói “lửa thử vàng, gian nan thử sức”, và chính nơi Đường 5 ấy – ngọn lửa kháng chiến đã rèn nên tinh thần bất khuất của người Phú Yên.

Đến nay, ta không còn nghe tiếng súng, mà chỉ nghe tiếng gió lao xao qua hàng tre, tiếng lúa reo vui trên đồng, tiếng cười trong trẻo của học trò tan trường.

Nhưng nếu lắng thật sâu, ta sẽ nghe thấy âm vang của quá khứ – những bước chân dồn dập của đoàn quân năm ấy, tiếng trống thúc quân hòa cùng tiếng lòng triệu con người khao khát độc lập.

Đường 5 hôm nay đã khác xưa – thẳng tắp, khang trang, hai bên là ruộng đồng trù phú.

Nhưng mỗi hạt lúa, mỗi bông hoa trên đất này đều thấm đẫm công lao, máu và nước mắt của những người đi trước.

Năm tháng qua đi, Đường 5 vẫn là chứng nhân lặng lẽ của lịch sử.

Mỗi dịp tháng Ba, Đoàn viên thanh niên Tây Hòa lại về đây: quét dọn khu di tích, trồng hoa hai bên đường, thắp nén nhang tri ân.Giữa làn khói hương mờ ảo, ta như thấy thấp thoáng bóng dáng của những người chiến sĩ năm xưa – vẫn đang mỉm cười, chứng kiến quê hương hồi sinh.

Tây Hòa hôm nay – nơi từng là vùng đất bom cày đạn xới – giờ đã vươn mình mạnh mẽ. Những con đường bê tông trải dài nối liền thôn xóm. Những cánh đồng lúa vàng, những công trình điện sáng, trường khang trang… tất cả như minh chứng rằng máu của cha anh đã nở thành hoa của hòa bình. Con đường Đường 5 không chỉ là tuyến giao thông – nó đã trở thành biểu tượng của sức sống, của khát vọng vươn lên.

Là một đoàn viên sinh ra trên mảnh đất Tây Hòa anh hùng, tôi luôn cảm thấy mình may mắn được lớn lên trong hòa bình, được đi trên con đường từng rực lửa ấy.

Mỗi bước chân qua cầu Cháy, tôi như thấy rõ hơn trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay – không chỉ là tưởng nhớ, mà là tiếp bước cha anh bằng những hành động cụ thể:

- Học tập, lao động, cống hiến hết mình;

- Chung tay xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số, phát triển quê hương giàu đẹp;

- Lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc trong mỗi công dân trẻ.

Chiến thắng Đường 5 là ngọn lửa không bao giờ tắt.

Ngọn lửa ấy sẽ tiếp tục soi sáng cho hành trình của tuổi trẻ Phú Yên hôm nay – hành trình của khát vọng, của cống hiến và của niềm tin vững bền vào tương lai.

Thời gian có thể xóa nhòa nhiều thứ, nhưng không thể xóa đi ký ức của một thời hoa lửa.

Đường 5 vẫn còn đó – như một chứng nhân, như một lời nhắc nhở rằng:

“Hòa bình không tự nhiên mà có. Tự do không tự nhiên mà đến.

Tất cả đều được đánh đổi bằng máu, bằng nước mắt và niềm tin của cha anh.”

Hôm nay, khi mặt trời buông xuống sau rặng núi Hòn Sặc, tôi đứng lặng trên con đường mang tên Đường 5, gió thổi nhẹ qua mái tóc.

Trong ánh chiều vàng rực rỡ, tôi nghe như có tiếng ai đó thì thầm:

“Các con hãy sống cho xứng đáng với những người đã ngã xuống giữa hoa lửa năm xưa…”