Đường lên biên giới và đôi dép người lính

Đường lên biên giới và đôi dép người lính

Nhắc đến những ngày làm nhiệm vụ ở biên giới, tôi thường nhớ đến những con đường hơn là những chuyện gì quá lớn lao. Đường ngày ấy nhiều đoạn rất khó đi. Có đoạn dốc cao, có đoạn đất đá lởm chởm, trời mưa thì trơn trượt, trời khô lại bụi bám đầy quần áo. Những chặng đường như thế đi một lần đã mệt, đi nhiều ngày thì đôi chân cũng thành quen.

Trong những ngày hành quân, đôi dép là thứ luôn ở dưới chân mình. Đôi dép đơn sơ, đi lâu ngày thì mòn, quai có lúc tuột, đế có lúc bị đá cứa. Nhưng thiếu nó thì không thể đi đường. Vì vậy, mỗi khi có thời gian nghỉ, việc đầu tiên tôi thường làm là kiểm tra lại đôi dép, xem quai còn chắc không, đế có bị rách hay không.

Có những đoạn đường rất khó đi. Đá sắc, đất dốc, nhiều chỗ phải bám vào cây hoặc đi thật chậm để khỏi trượt. Những hôm mưa, đất nhão ra, mỗi bước chân nhấc lên rất nặng. Dép dính đầy bùn, đi một lúc lại phải dừng gạt đất ra. Có khi quai dép tuột giữa đường, phải ngồi xuống sửa ngay rồi mới tiếp tục.

Những chuyện như vậy lúc ấy chẳng ai coi là đặc biệt. Hỏng thì sửa, mòn thì cố dùng tiếp. Người lính đi nhiều rồi cũng quen với việc tự chăm lo những thứ nhỏ nhất cho mình. Một đôi dép, chiếc áo mưa, cái ba lô hay bi đông nước đều phải giữ gìn vì không phải lúc nào cũng có đồ thay thế.

Có những ngày hành quân dài, chân đau đến mức mỗi bước đều thấy nặng. Nhưng nhiệm vụ không thể dừng lại chỉ vì mình mỏi. Nghỉ được lúc nào thì tranh thủ lúc ấy, rồi lại tiếp tục. Người đi trước cố giữ tốc độ vừa phải, người đi sau cố không để bị tụt lại. Cứ như vậy, từng người tự cố gắng để cả đơn vị cùng đi đến nơi.

Cuộc sống ở nơi làm nhiệm vụ cũng không dễ dàng. Chỗ ở nhiều khi chỉ là nơi trú tạm, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Ăn uống chủ yếu theo tiêu chuẩn của đơn vị, có bữa đơn giản đến mức chỉ cần ăn đủ sức để làm việc. Nước sinh hoạt cũng phải tiết kiệm. Quần áo giặt xong có khi chưa kịp khô đã phải mặc lại.

Những lúc thời tiết thay đổi, người lính càng vất vả. Mưa xuống, đường đi khó khăn hơn, quần áo ẩm, chỗ nghỉ cũng ẩm. Có hôm cả người lấm bùn đất nhưng vẫn phải tiếp tục công việc. Điều quan trọng nhất lúc ấy là giữ sức, giữ trang bị và hoàn thành nhiệm vụ.

Tôi nhớ có lần đôi dép đã mòn nhiều, đi trên đoạn đường đá rất đau chân. Tôi phải bước cẩn thận hơn, chỗ nào có đất mềm thì tránh đá, chỗ nào dốc thì đi chậm lại. Mệt thì mệt thật, nhưng rồi cũng vượt qua. Sau mỗi chặng đường, nhìn đôi dép đầy đất, tôi lại thấy nó giống như một dấu vết của những ngày tháng mình đã đi qua.

Điều đáng nhớ nhất trong những chặng đường ấy là không ai đi một mình. Khi một người bị đau chân, những người khác tự nhiên đi chậm lại. Khi ai đó gặp khó khăn với đồ đạc, anh em cùng chia sẻ bớt. Những việc ấy không cần phải nói thành lời. Mọi người đều hiểu rằng nếu một người bị bỏ lại phía sau thì cả nhóm cũng khó hoàn thành nhiệm vụ.

Qua thời gian, tôi nhận ra chính những con đường gian khó ấy đã rèn cho mình sự kiên trì. Không có con đường nào lúc nào cũng bằng phẳng, cũng như nhiệm vụ của người lính không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những lúc mệt, có lúc thiếu thốn, có lúc chỉ muốn được nghỉ lâu hơn một chút, nhưng đã có nhiệm vụ thì phải cố gắng đi tiếp.

Đôi dép ngày ấy có thể chỉ là một vật dụng rất bình thường. Nhưng với tôi, nó gắn với cả một quãng đời. Nó đã đi cùng tôi qua những con dốc, những đoạn đường đất đá, những ngày mưa rét và những lần hành quân dài. Đến khi trở về cuộc sống bình thường, tôi mới thấy những thứ tưởng nhỏ bé ấy lại lưu giữ rất nhiều ký ức.

Bây giờ nhìn lại, tôi không còn nhớ chính xác mình đã đi qua bao nhiêu con đường, bao nhiêu lần đôi dép bị hỏng phải sửa. Nhưng tôi nhớ cảm giác của những ngày ấy: chân đau thì cố chịu, đường khó thì đi chậm lại, mệt thì nghỉ một chút rồi lại đứng lên.

Có lẽ đó cũng là điều giản dị nhất mà những năm tháng quân ngũ để lại cho tôi. Khó khăn thì tìm cách vượt qua, đường xa thì cứ từng bước mà đi, nhiệm vụ đã nhận thì phải cố gắng hoàn thành. Và đôi dép người lính, tưởng chỉ là một vật nhỏ dưới chân, lại trở thành thứ nhắc tôi nhớ về một thời tuổi trẻ đã đi qua bằng rất nhiều bước chân như thế.