Dương Minh Hiếu - Chi đoàn 11B5 - Đoàn trường THPT Sông Công
Nhà tư sản yêu nước Đỗ Đình Thiện – Người nhóm lửa cho nền tài chính cách mạng
Khi nhắc đến những nhân chứng lịch sử có công lao to lớn với nền độc lập của dân tộc, chúng ta thường nghĩ đến các chiến sĩ kiên trung nơi tiền tuyến hay những nhà lãnh đạo lỗi lạc của Đảng. Thế nhưng, lịch sử Việt Nam cũng khắc ghi tên tuổi của những con người thầm lặng ở hậu phương – những nhà tư sản dấn thân, chấp nhận hy sinh vinh hoa phú quý tư nhân để dâng hiến toàn bộ tài sản cho Tổ quốc. Một trong những biểu tượng cao đẹp ấy chính là ông Đỗ Đình Thiện, người gắn liền với bến đỗ lịch sử của đồn điền Chi Nê và những đồng tiền độc lập đầu tiên của nước nhà.
Ông Đỗ Đình Thiện sinh năm 1904 trong một gia đình giàu có tại Hà Nội. Được gia đình tạo điều kiện sang Pháp du học ngành canh nông, người thanh niên trẻ tuổi ấy không chỉ tiếp thu tri thức phương Tây mà còn sớm được giác ngộ tinh thần yêu nước khi tham gia phong trào đấu tranh của Việt kiều tại Pháp. Sau khi về nước, với tài năng kinh doanh thiên bẩm, ông nhanh chóng sở hữu nhiều cơ sở kinh doanh lớn, đặc biệt là đồn điền Chi Nê rộng lớn tại Hòa Bình. Thế nhưng, không giống như những nhà tư sản chỉ mưu cầu lợi ích cá nhân, ông và vợ mình – bà Trịnh Thị Thục – luôn hướng trái tim về cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Mặt trận Việt Minh.Câu chuyện về sự cống hiến của ông Đỗ Đình Thiện bắt đầu sục sôi nhất là vào giai đoạn trước và sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Khi chính quyền cách mạng non trẻ vừa được thành lập, nền tài chính quốc gia lâm vào tình cảnh vô cùng ngặt nghèo, ngân khố gần như trống rỗng. Đứng trước vận mệnh nghìn cân treo sợi tóc của đất nước, ông Đỗ Đình Thiện đã chủ động đến gặp chính phủ và ủng hộ hơn 100.000 đồng tiền Đông Dương (một số tiền khổng lồ lúc bấy giờ). Trong Quỹ Độc lập và Tuần lễ Vàng do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động, gia đình ông tiếp tục hiến tặng hàng trăm lượng vàng để củng cố nền độc lập vừa giành được.Chiến công thầm lặng và đặc biệt nhất của ông Đỗ Đình Thiện chính là việc khai sinh ra những tờ tiền đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – "tờ bạc cụ Hồ". Để giúp chính phủ giải quyết bài toán in ấn tài chính khi chưa có nhà máy, ông đã bỏ tiền túi ra mua lại toàn bộ nhà in quốc gia của một chủ người Pháp tại Hà Nội rồi hiến tặng lại cho Nhà nước. Khi chiến tranh bùng nổ, ông đã bí mật vận chuyển toàn bộ máy móc, thiết bị nặng nề của nhà in về đồn điền Chi Nê của gia đình mình ở Hòa Bình để xây dựng căn cứ. Đồn điền của ông biến thành xưởng in tiền đầu tiên của cách mạng. Dưới sự bảo vệ và nuôi dưỡng của gia đình ông, những tờ tiền độc lập đầu tiên đã ra đời từ đây, tỏa đi khắp mọi miền đất nước, khẳng định chủ quyền tài chính của một quốc gia tự do.Không chỉ hiến tặng tài sản, gia đình ông Đỗ Đình Thiện còn là nơi chở che, nuôi giấu an toàn cho nhiều cán bộ cấp cao của Đảng. Bản thân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần đến ở và làm việc tại đồn điền Chi Nê trong những năm tháng kháng chiến cam go. Nghe theo tiếng gọi của Bác và Tổ quốc, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ toàn quốc, ông Thiện đã chấp nhận để thực dân Pháp đốt phá, san phẳng toàn bộ cơ nghiệp, nhà cửa, đồn điền Chi Nê lộng lẫy để cùng gia đình lên chiến khu Việt Bắc, dấn thân vào cuộc trường kỳ kháng chiến gian khổ như bao người dân lao động khác.Cuộc đời của ông Đỗ Đình Thiện là một câu chuyện đẹp về lòng yêu nước thuần khiết và lý tưởng cao cả. Ông đã chứng minh rằng, lòng yêu nước không phân biệt giai cấp, tầng lớp; hễ là người con đất Việt thì đều có thể cống hiến cho Tổ quốc theo cách riêng của mình. Ngày nay, khu di tích lịch sử Đồn điền Chi Nê tại Hòa Bình vẫn đứng đó như một nhân chứng sống động cho tấm lòng son sắt của ông. Câu chuyện về nhà tư sản Đỗ Đình Thiện mãi là bài học sâu sắc cho thế hệ học sinh chúng em hôm nay về giá trị của sự cống hiến, trách nhiệm đối với quốc gia và tinh thần đại đoàn kết dân tộc.
