GIÁO SƯ, BÁC SĨ TÔN THẤT TÙNG – NGƯỜI CÓ "ĐÔI BÀN TAY VÀNG" ĐƯA Y HỌC VIỆT NAM RA THẾ GIỚI

GIÁO SƯ, BÁC SĨ TÔN THẤT TÙNG – NGƯỜI CÓ "ĐÔI BÀN TAY VÀNG" ĐƯA Y HỌC VIỆT NAM RA THẾ GIỚI

Giáo sư, Bác sĩ Tôn Thất Tùng (1912 – 1982) sinh ra tại Thanh Hóa trong một gia đình quý tộc Huế. Ông là một trong những danh y lỗi lạc nhất của nền y học Việt Nam thế kỷ XX, một người thầy thuốc quân y tận tụy và là người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động của nước nhà vào năm 1962. Cuộc đời ông là biểu tượng sáng ngời của tinh thần tự học, óc sáng tạo vượt bậc và lòng yêu thương người bệnh vô bờ bến.

Từ khát vọng tự chủ đến nghiên cứu cấu trúc gan

Năm 1932, Tôn Thất Tùng ra Hà Nội học trường Y - Dược toàn cấp Đông Dương. Dưới thời thuộc pháp, sinh viên bản xứ bị phân biệt đối xử và không được phép dự thi kỳ thi nội trú bệnh viện – nơi đào tạo ra những bác sĩ phẫu thuật thực thụ. Không chấp nhận sự bất công đó, ông đã kiên trì đấu tranh, đòi quyền lợi cho người Việt và trở thành người duy nhất đỗ kỳ thi bác sĩ nội trú khóa đầu tiên của bệnh viện Sài Gòn và Hà Nội.

Cũng từ những năm tháng làm việc tại Bệnh viện Phủ Doãn (nay là Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức), ông đã miệt mài tự tay phẫu thuật trên hơn 200 lá gan của tử thi để vẽ lại một bản đồ mạch máu gan hoàn chỉnh nhất. Công trình tỉ mỉ này đã đặt nền móng cho phát minh vĩ đại nhất sự nghiệp của ông sau này.

Phương pháp phẫu thuật cắt gan khô mang tên "Tôn Thất Tùng"

Trước thập niên 1960, các bác sĩ trên thế giới khi phẫu thuật gan thường phải tiến hành cực kỳ chậm chạp và thận trọng (mất từ 3 đến 6 tiếng) vì gan chứa quá nhiều mạch máu, nguy cơ bệnh nhân tử vong do mất máu trên bàn mổ là cực kỳ lớn.

Năm 1962, Giáo sư Tôn Thất Tùng đã công bố phương pháp phẫu thuật cắt gan hoàn toàn mới: Phương pháp cắt gan khô (ở nước ngoài thường gọi trực tiếp là “Phương pháp Tôn Thất Tùng”).

• Bằng cách dùng ngón tay siết chặt các mạch máu trong gan trước khi cắt (thay vì dùng dao mổ tìm kiếm từng mạch máu), ông đã rút ngắn thời gian phẫu thuật gan từ vài giờ xuống chỉ còn vài phút.

Người thầy thuốc nhân dân chiến đấu vì sức khỏe đồng bào

Trong hai cuộc kháng chiến, bất chấp bom đạn hiểm nguy, ông trực tiếp ra mặt trận cứu chữa cho hàng ngàn thương bệnh binh, đồng thời nỗ lực đào tạo nên những thế hệ bác sĩ phẫu thuật ưu tú đầu tiên cho nước nhà. Ông cũng là nhà khoa học đầu tiên trên thế giới nghiên cứu và lên tiếng cảnh báo về tác hại hủy diệt của chất độc màu da cam đối với con người và môi trường Việt Nam.

Giáo sư Tôn Thất Tùng không chỉ để lại cho hậu thế một phương pháp mổ gan huyền thoại, mà còn để lại một bài học lớn về y đức: "Người thầy thuốc không được phép lạnh lùng trước nỗi đau của người bệnh." Tên của ông ngày nay đã được đặt cho nhiều đường phố và ngôi trường y danh giá tại Việt Nam.