Giữ cầu trong trận bom cuối năm 1972

Trong ký ức của bác Vũ Văn Loát, những năm tháng làm Thanh niên xung phong trên các tuyến đường vận tải thời kháng chiến chống Mỹ luôn gắn liền với những kỷ niệm khó quên. Nhưng có một sự kiện đặc biệt mà bác vẫn nhớ rất rõ cho đến tận hôm nay – một đêm cuối năm 1972, khi đơn vị của bác phải khẩn cấp giữ thông một cây cầu tạm sau trận bom dữ dội.

Thời điểm đó là tháng 12 năm 1972, khi chiến tranh đang bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Mỹ tăng cường đánh phá các tuyến giao thông quan trọng nhằm cắt đứt nguồn chi viện từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Những tuyến đường vận tải qua rừng núi trở thành mục tiêu ném bom liên tục của máy bay địch. Vì vậy, lực lượng Thanh niên xung phong luôn phải túc trực để sửa đường, dựng cầu và đảm bảo giao thông cho các đoàn xe quân sự.

Đơn vị của bác Loát khi ấy được giao nhiệm vụ bảo vệ và sửa chữa một cây cầu tạm bắc qua con suối nhỏ trên tuyến đường vận tải. Cây cầu này tuy không lớn, nhưng lại là điểm nối quan trọng để các đoàn xe chở lương thực, vũ khí và thuốc men tiếp tục hành trình vào chiến trường.

Tối ngày 18 tháng 12 năm 1972, khoảng 8 giờ tối, đơn vị của bác vừa ăn xong bữa cơm tối thì tiếng còi báo động vang lên. Từ phía xa, tiếng máy bay Mỹ bắt đầu xuất hiện. Chỉ ít phút sau, từng loạt bom dội xuống khu vực con đường và cây cầu.

Những tiếng nổ vang lên dữ dội làm mặt đất rung chuyển. Lửa bùng lên giữa màn đêm, khói bụi phủ kín cả một vùng rừng núi. Khi máy bay rút đi, mọi người chạy ra kiểm tra thì phát hiện một quả bom đã nổ gần đầu cầu, làm một phần mặt cầu bị sập và nhiều thanh gỗ bị văng xuống suối.

Nếu cây cầu này bị hỏng hoàn toàn, đoàn xe quân sự đang chờ phía sau sẽ không thể đi qua, mà việc chờ dựng lại cầu mới có thể mất nhiều giờ, thậm chí cả ngày.

Ngay lập tức, chỉ huy đơn vị ra lệnh khẩn cấp sửa cầu trong đêm.

Không chút chần chừ, các thanh niên xung phong nhanh chóng chia nhau công việc. Một nhóm xuống suối vớt lại những thanh gỗ còn sử dụng được, nhóm khác chặt cây rừng để làm dầm cầu. Bác Loát cùng hai đồng đội được giao nhiệm vụ kéo những tấm ván nặng từ bờ suối lên để lắp lại mặt cầu.

Công việc vô cùng khó khăn vì lúc đó trời tối, lại thêm sương lạnh và bùn đất sau trận bom. Mọi người chỉ có thể làm việc dưới ánh đuốc và vài chiếc đèn pin yếu ớt. Thi thoảng từ xa lại vang lên tiếng máy bay tuần tra khiến ai cũng thấp thỏm lo sợ có thể bị ném bom thêm lần nữa.

Khoảng 11 giờ đêm, phần khung cầu cơ bản đã được gia cố xong, nhưng vẫn còn thiếu một tấm ván lớn để hoàn thiện mặt cầu. Nếu không có tấm ván này, xe quân sự đi qua có thể bị sụp xuống suối.

Không kịp tìm vật liệu mới, bác Loát cùng một đồng đội quyết định xuống suối tìm lại tấm ván đã bị bom đánh văng trước đó. Dòng nước lạnh buốt, đá trơn trượt, nhưng sau một lúc mò tìm trong bóng tối, hai người cuối cùng cũng tìm thấy tấm ván bị mắc giữa các tảng đá.

Họ cùng nhau kéo tấm ván nặng lên bờ, rồi đưa lên mặt cầu để lắp vào vị trí cuối cùng. Khi công việc hoàn tất thì đồng hồ đã gần 1 giờ sáng ngày 19 tháng 12 năm 1972.

Ngay lúc đó, từ phía xa vang lên tiếng động cơ của đoàn xe quân sự. Những chiếc xe chở hàng tiến đến cây cầu vừa được sửa xong. Tài xế cho xe chạy chậm qua cầu, từng bánh xe lăn qua trong sự hồi hộp của tất cả mọi người.

Khi chiếc xe cuối cùng đi qua an toàn, cả đơn vị mới thở phào nhẹ nhõm. Một người lính trên xe quay lại giơ tay chào và nói lớn:

“Cảm ơn các đồng chí! Nhờ các đồng chí mà chúng tôi kịp lên đường!”

Nghe câu nói ấy, bác Loát và đồng đội dù mệt rã rời nhưng ai cũng nở nụ cười. Giữa đêm rừng lạnh giá, họ ngồi tạm bên vệ đường nghỉ ngơi, lòng tràn đầy niềm vui vì biết rằng cây cầu nhỏ vừa được giữ lại trong đêm đã góp phần giữ cho tuyến đường chi viện của Tổ quốc không bị gián đoạn.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, mỗi lần nhắc lại đêm sửa cầu tháng 12 năm 1972, bác Loát vẫn nhớ rất rõ cảm giác hồi hộp khi đoàn xe đầu tiên đi qua cây cầu vừa được dựng lại. Đối với bác, đó không chỉ là một nhiệm vụ hoàn thành, mà còn là minh chứng cho tinh thần dũng cảm và trách nhiệm của thế hệ Thanh niên xung phong năm ấy.

Và cũng từ những câu chuyện như vậy, thế hệ trẻ hôm nay càng hiểu rằng đằng sau những con đường thông suốt của thời chiến là biết bao mồ hôi, công sức và cả tuổi trẻ của những con người thầm lặng như bác Vũ Văn Loát.