Hành trình “đi để trở về”

Sau 50 năm kể từ ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, phóng viên chiến trường Trần Mai Hưởng năm xưa nay mái tóc đã trắng như cước với nước da đồi mồi. Nguyên là Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam, ở độ tuổi U80, giọng ông vẫn đầy hào khí khi nhắc nhớ về những tháng năm lịch sử.

Chia sẻ với thế hệ hậu bối của Báo Điện tử VietnamPlus về thời khắc có mặt ở Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975 cùng các đồng nghiệp trong ngày toàn thắng, ông bảo đó là kỷ niệm tuyệt vời nhất trong cuộc đời làm phóng viên chiến trường của ông.

Đặc biệt hơn khi ngày hôm đó, mặc dù từ hai hướng, theo hai cánh quân nhưng ông và anh trai của mình là nhà báo Trần Mai Hạnh đã cùng có mặt tại Dinh Độc Lập để tường thuật lại sự kiện lịch sử của dân tộc.

Nhà báo Trần Mai Hạnh là người đầu tiên tường thuật chiến thắng tại Dinh Độc Lập với tác phẩm “Thành phố Hồ Chí Minh rực rỡ sao vàng,” còn em trai - nhà báo Trần Mai Hưởng chụp được bức ảnh “Xe tăng quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975.”

Hai anh em, hai phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam đã có những tác phẩm báo chí để đời gắn với mốc son của dân tộc. Thời khắc làm nhiệm vụ đặc biệt ấy, họ đã lặng lẽ khóc. Những giọt nước mắt của hạnh phúc và tự hào.

Trước đó, ngày 25/3/1975, sau khi giải phóng Huế, các phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam tại Huế được họp lại để cấp trên giao nhiệm vụ. Bất ngờ hai anh em Trần Mai Hạnh - Trần Mai Hưởng có cơ duyên gặp mặt. Nhưng do thời gian gấp gáp, họ cũng chỉ kịp nhìn nhau, mắt cay xè.

Những ý tưởng hình thành từ thời khắc lịch sử có một không hai sau này đã giúp nhà báo Trần Mai Hạnh viết “Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75,” tác phẩm đã được trao giải thưởng cao nhất của Hội Nhà văn Việt Nam và Giải thưởng Văn học ASEAN. Trong khi đó, hình ảnh “Xe tăng quân giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975” do nhà báo Trần Mai Hưởng chụp tới nay được sử dụng rộng rãi như biểu tượng cho Đại thắng mùa Xuân 1975 lịch sử.

Gian truân, vất vả, vừa hành quân cùng bộ đội vừa tác nghiệp giữa muôn vàn khó khăn, nguy hiểm nhưng đồng thời phải bảo đảm tính thời sự của tin tức, đó là tất cả hành trang của người phóng viên chiến trường như nhà báo Trần Mai Hưởng. Ông kể, ngày ấy tác nghiệp xong là phải lập tức lên đường đi ngược hàng chục km, lội sông, băng rừng về nơi đặt điện đài để phát bài ra Thủ đô.

Bình thản đối diện với những tình huống xấu nhất khi tác nghiệp nơi chiến trường, nhà báo Trần Mai Hưởng bảo nhiều lúc ông chuẩn bị tâm lý bằng cách lấy giấy ghi sẵn tên, bọc vào nilon rồi đặt trong túi áo, cài chặt kim băng để phòng chẳng may bom rơi đạn lạc thì mọi người còn biết mình là ai.

Quãng thời gian hơn chục năm làm phóng viên chiến trường đã giúp ông trui rèn nên một phẩm chất, nhân cách, bản lĩnh để phục vụ công việc làm báo và trở thành một nhà quản lý sau này.

Thời gian đã qua đi, nhưng thanh xuân cùng những ký ức hào hùng một thời thì còn mãi. Năm 2024, hai anh em nhà báo Trần Mai Hưởng-Trần Mai Hạnh đã dắt tay nhau “lên chuyến tàu” tìm về chiến trường xưa, dọc theo chiều dài đất nước.

“Một chuyến đi anh muốn thực hiện từ lâu. Chúng tôi đã qua vĩ tuyến 17, cầu Hiền Lương, sông Bến Hải - nơi đất nước đã từng cắt chia; qua Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên rồi đến Nha Trang, Phan Rang, Phan Thiết, qua Xuân Lộc - Đồng Nai về Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh,” nhà báo Trần Mai Hưởng chia sẻ trên Báo Điện tử Vietnamplus về lý do khởi nguồn của chuyến đi đặc biệt với người anh trai.

Hành trình đi để trở về ấy, đã hoàn thành tâm nguyện của người trong cuộc. Bởi đúng vào thời điểm vừa đặt chân đến Sài Gòn, mảnh đất lịch sử gắn với những ngày tháng không thể nào quên, nhà báo Trần Mai Hạnh đột ngột qua đời…