Hào Khí Bạch Đằng và Bình Minh Độc Lập Năm 938

Vào thế kỷ X, đất nước Việt Nam bước vào giai đoạn biến động lớn. Sau khi Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ bị tên phản thần Kiều Công Hãn sát hại năm 937 để cướp quyền, Kiều Công Hãn lo sợ bị trả thù nên đã vội vã sang cầu cứu nhà Nam Hán. Nhân cơ hội này, vua Nam Hán là Lưu Cung đã sai con trai là Hoằng Tháo dẫn một đạo thủy quân lớn theo đường biển tiến xâm lược nước ta.

Nhận được tin báo, Ngô Quyền—lúc bấy giờ là Thứ sử Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay) và cũng là con rể của Dương Đình Nghệ—đã nhanh chóng tiến quân ra Bắc. Ông hạ thành Đại La, trừng trị kẻ phản quốc Kiều Công Hãn, đồng thời chủ động chuẩn bị lực lượng để nghênh đón quân xâm lược Nam Hán.

Hiểu rõ địa hình sông nước và đặc tính thủy triều của vùng biển phía Bắc, Ngô Quyền đã nảy ra một kế sách độc đáo. Ông cho quân sĩ vào rừng đẽo gọt hàng nghìn cọc gỗ to, vót nhọn đầu rồi bọc sắt, đem đóng dày đặc xuống lòng sông Bạch Đằng—con đường thủy huyết mạch mà quân Nam Hán bắt buộc phải đi qua để tiến vào nội địa. Các cọc gỗ được cắm nghiêng, tính toán sao cho khi thủy triều dâng lên, mực nước sẽ che lấp toàn bộ trận địa cọc, và khi thủy triều rút xuống, các cọc nhọn sẽ nhô lên khỏi mặt nước.

Mùa thu năm 938, chiến thuyền của Hoằng Tháo tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Đúng như dự đoán, Ngô Quyền cử một đội thuyền nhẹ ra khiêu chiến, giả vờ thua chạy để dụ địch đuổi theo. Hoằng Tháo cậy quân đông, thấy đối phương rút lui thì thừa thắng thúc quân đuổi thét lên. Khi đoàn thuyền chiến đồ sộ của Nam Hán đi sâu vào vùng lòng sông cũng là lúc thủy triều lên đỉnh điểm, che phủ hoàn toàn bãi cọc ngầm.

Đợi khi thủy triều bắt đầu rút mạnh, Ngô Quyền phát lệnh tổng phản công. Quân ta từ hai bên bờ và các luồng lách bất ngờ tung ra chiến thuyền nhỏ, dùng hỏa công và tên đạn đánh mạnh vào đội hình địch. Quân Nam Hán hoảng loạn quay đầu tháo chạy ra biển, đúng lúc thủy triều rút nhanh làm lộ ra bãi cọc sắt.

Những chiếc thuyền chiến to lớn của quân Nam Hán vấp phải cọc nhọn, bị đâm thủng vỡ hoảng loạn và chìm nghỉm hàng loạt. Tướng Hoằng Tháo tử trận ngay tại chỗ cùng đa số quân sĩ. Trận đánh diễn ra nhanh chóng, đập tan hoàn toàn ý đồ xâm lược của nhà Nam Hán. Vua Nam Hán nghe tin con trai tử trận và quân đội thất bại thảm hại đã vội vã thu gom tàn quân rút về nước.

Năm 939, Ngô Quyền xưng Vương, chọn Cổ Loa làm định đô, thiết lập bộ máy chính quyền độc lập. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền không chỉ là một chiến công quân sự chói lọi mà còn chấm dứt hơn 1.000 năm Bắc thuộc, mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài cho dân tộc Việt Nam.