HẠT GIỐNG ĐỎ LA BẰNG – PHẦN 10 (CUỐI): TỪ MÁI NHÀ LÁ LA BẰNG ĐẾN BÌNH MINH THÁNG TÁM

Sau khi được kết nạp vào Đảng năm 1936, các đảng viên ở La Bằng không dừng lại ở việc tồn tại một cách an toàn, mà tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động quần chúng, xây dựng Hội tương tế, giáo dục và rèn luyện lực lượng nòng cốt cho phong trào cách mạng địa phương suốt gần một thập kỷ sau đó. Đến đầu năm 1945, tình hình chuyển biến nhanh chóng: từ tháng 3 năm 1945, nhiều châu, huyện ở Thái Nguyên đã lần lượt nổi dậy khởi nghĩa từng phần, khiến đến giữa tháng 8, chính quyền thực dân — phát xít chỉ còn kiểm soát được vỏn vẹn hai điểm cuối cùng trên toàn tỉnh: châu lỵ La Hiên (Võ Nhai) và thị xã Thái Nguyên.

Chiều 16 tháng 8 năm 1945, thực hiện mệnh lệnh của Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, một đơn vị Việt Nam Giải phóng quân do Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy xuất phát từ Tân Trào (Sơn Dương, Tuyên Quang), tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên — mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước. Trên đường hành quân, đoàn quân đã dừng chân tập kết tại xóm Đình, xã Cù Vân, huyện Đại Từ. Chính tại đây, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã thay mặt Ủy ban Giải phóng toàn quốc công bố thành lập Ủy ban Giải phóng, Hội Thanh niên cứu quốc, Hội Phụ nữ cứu quốc của xã Cù Vân, đồng thời thông báo lệnh Tổng khởi nghĩa giành độc lập. Cù Vân và La Bằng cùng thuộc huyện Đại Từ — và như vậy, chín năm sau đêm kết nạp lặng lẽ tại xóm Lau Sau, chính mảnh đất Đại Từ một lần nữa trở thành nơi chứng kiến một quyết định mang tầm vóc quốc gia, trước khi đoàn quân tiếp tục tiến về giải phóng tỉnh lỵ.

Ngày 19 tháng 8, đơn vị giải phóng quân tập kết tại xã Thịnh Đán, đóng quân tại chùa Đán; tại đây Đại tướng Võ Nguyên Giáp phổ biến kế hoạch tác chiến, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị. Rạng sáng ngày 20 tháng 8 năm 1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy một mũi quân từ chùa Đán tiến vào thị xã Thái Nguyên, bao vây và tấn công lực lượng phát xít Nhật đang chiếm đóng. Cùng thời điểm, tại khu Nhà Đèn — nơi cung cấp điện cho thị xã — đồng chí Võ Nguyên Giáp đã trực tiếp tuyên truyền, thuyết phục 60 lính bảo an của địch buông súng đầu hàng. Chiều cùng ngày, tại sân vận động thị xã Thái Nguyên, một cuộc mít tinh lớn được tổ chức: Ủy ban Khởi nghĩa chính thức tuyên bố xóa bỏ bộ máy chính quyền của địch, thành lập Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Thái Nguyên do đồng chí Lê Trung Đình làm Chủ tịch. Trong những ngày chiến đấu giải phóng thị xã và các vùng lân cận (từ 20 đến 23/8/1945), đình Hàng Phố được chọn làm nơi đặt sở chỉ huy của lực lượng Quân Giải phóng.

Hai ngày sau, trên đường từ Tân Trào về Hà Nội, khoảng 21 giờ đêm 22 tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi qua và dừng chân tại thị xã Thái Nguyên, được cán bộ và cơ sở cách mạng địa phương đón tiếp, bảo vệ an toàn tuyệt đối. Mười ngày sau nữa, ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Người đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Và hai năm sau ngày đất nước giành độc lập, vào mùa thu năm 1947, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ nhất được tổ chức tại đình An Mỹ, cũng thuộc huyện Đại Từ — một lần nữa, chính mảnh đất đã sinh ra chi bộ La Bằng lại được chọn làm nơi đánh dấu một cột mốc trưởng thành mới của Đảng bộ tỉnh.

Từ một chi bộ vỏn vẹn bốn đảng viên ra đời trong một đêm tối bí mật năm 1936 tại xóm Lau Sau, đến nay Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã phát triển với hơn một trăm nghìn đảng viên, sinh hoạt tại hàng trăm tổ chức cơ sở Đảng. Ngôi nhà lá ba gian dưới chân núi Tam Đảo năm xưa, cùng với nhà ông Nông Văn Ái và cánh đồng Lau Sau, đã được công nhận Di tích lịch sử Quốc gia từ năm 1999, được đầu tư tôn tạo, mở rộng và khánh thành đúng dịp kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 1 tháng 2 năm 2024 — trở thành một "địa chỉ đỏ" để các thế hệ hôm nay và mai sau tìm về, chạm tay vào nơi bắt đầu của một hành trình đã đi trọn gần một thế kỷ.