Hồ Chí Minh và Paul Vaillant-Couturier – Tình bạn từ những ngày hoạt động ở Paris

Đầu những năm 1920, tại Paris, một người thanh niên Việt Nam tên Nguyễn Ái Quốc đang sống trong điều kiện hết sức giản dị.

Ông làm nhiều công việc để kiếm sống, đồng thời tham gia các hoạt động chính trị, viết báo và tìm cách đưa vấn đề thuộc địa đến với công chúng Pháp.

Trong những năm ấy, Nguyễn Ái Quốc quen biết Paul Vaillant-Couturier, một nhà văn, nhà báo và chính khách cánh tả người Pháp.

Vaillant-Couturier từng tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất. Những trải nghiệm trong chiến tranh khiến ông trở thành người phản đối chủ nghĩa quân phiệt và tích cực tham gia phong trào cộng sản Pháp.

Hai người có xuất thân rất khác nhau.

Một người là thanh niên đến từ một nước thuộc địa ở Đông Nam Á. Người kia là một trí thức Pháp đã có vị trí trong đời sống chính trị và báo chí.

Tuy nhiên, họ tìm thấy điểm chung trong việc phản đối chiến tranh và chủ nghĩa thực dân.

Năm 1922, Nguyễn Ái Quốc cùng một số nhà hoạt động đến từ các thuộc địa tham gia sáng lập tờ báo Le Paria (Người cùng khổ).

Tờ báo lên tiếng về tình cảnh của những người dân thuộc địa và phê phán những bất công trong hệ thống cai trị thực dân.

Trong môi trường hoạt động báo chí và chính trị ấy, Nguyễn Ái Quốc có dịp tiếp xúc với nhiều trí thức Pháp, trong đó có Vaillant-Couturier.

Một chi tiết đáng chú ý là Nguyễn Ái Quốc đã học cách sử dụng báo chí như một phương tiện tranh luận chính trị ngay tại chính quốc của nước đang cai trị Việt Nam.

Thay vì chỉ gửi những lời kiến nghị đến chính quyền, ông viết cho độc giả Pháp, tham gia các cuộc họp và trao đổi trực tiếp với những người có quan điểm chống thực dân.

Về sau, Vaillant-Couturier trở thành một trong những nhân vật nổi bật của báo L’Humanité, còn Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hành trình hoạt động ở nhiều nước.

Mối quan hệ của họ phản ánh mạng lưới những nhà hoạt động quốc tế mà Nguyễn Ái Quốc xây dựng trong những năm đầu tìm đường giải phóng dân tộc.

Điểm thú vị: Nguyễn Ái Quốc không chỉ học hỏi từ những người cùng quê hương hay cùng hoàn cảnh thuộc địa. Ông còn tìm được những người đồng hành ngay trong giới trí thức của nước Pháp.