Hồ Tùng Mậu
Quá trình hoạt động cách mạng
Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 – 23/7/1951), tên khai sinh Hồ Bá Cự, quê tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông là một trong những nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam, người học trò và cộng sự thân cận của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm đầu xây dựng phong trào cách mạng.
Quá trình hoạt động cách mạng
Giai đoạn 1920–1924: Ra nước ngoài tìm đường cứu nước
Tháng 4/1920, Hồ Tùng Mậu rời Việt Nam sang Xiêm (Thái Lan), sau đó đến Quảng Châu (Trung Quốc) để hoạt động cách mạng.
Năm 1923, cùng các thanh niên yêu nước thành lập Tâm Tâm xã, tổ chức tiền thân của phong trào cách mạng theo khuynh hướng vô sản.
Tích cực tuyên truyền lòng yêu nước, vận động thanh niên Việt Nam ở nước ngoài tham gia đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Giai đoạn 1925–1929: Cộng sự của Nguyễn Ái Quốc
Năm 1925, được Nguyễn Ái Quốc kết nạp vào Cộng sản Đoàn, trở thành hạt nhân của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu để đào tạo cán bộ cách mạng cho Việt Nam.
Trực tiếp biên soạn, dịch thuật tài liệu, tham gia xuất bản báo Thanh Niên, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam.
Xây dựng cơ sở cách mạng ở nhiều địa phương trong nước và ở nước ngoài.
Tháng 5/1929, được bầu làm Ủy viên Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Giai đoạn 1929–1931: Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Cuối năm 1929, gia nhập An Nam Cộng sản Đảng.
Tích cực vận động thống nhất các tổ chức cộng sản.
Đầu năm 1930, tại Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản ở Hồng Kông do Nguyễn Ái Quốc chủ trì, Hồ Tùng Mậu làm thư ký và giúp việc Hội nghị, góp phần quan trọng vào sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 3/2/1930.
Giai đoạn 1931–1944: Bị bắt giam nhưng giữ vững khí tiết
Năm 1931, bị chính quyền Anh tại Hồng Kông bắt và sau đó chuyển giao cho thực dân Pháp.
Bị kết án tù và giam giữ nhiều năm tại các nhà tù Hỏa Lò, Sơn La...
Trong thời gian tù đày, ông vẫn bí mật tuyên truyền, tổ chức học tập chính trị, giữ vững tinh thần cách mạng và xây dựng tổ chức Đảng trong nhà tù.
Giai đoạn 1945–1951: Lãnh đạo kháng chiến
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ.
Tham gia lãnh đạo xây dựng chính quyền cách mạng, củng cố lực lượng kháng chiến chống thực dân Pháp.
Phụ trách công tác tuyên truyền, dân vận, xây dựng căn cứ và tổ chức lực lượng ở Liên khu IV.
Được đánh giá là cán bộ có năng lực tổ chức, giàu kinh nghiệm và luôn gắn bó với quần chúng.
Hy sinh
Tháng 7/1951, trên đường đi công tác tại vùng Thanh Hóa – Nghệ An, Hồ Tùng Mậu bị máy bay Pháp ném bom và hy sinh ngày 23/7/1951, hưởng thọ 55 tuổi.
Hồ Tùng Mậu được ghi nhận là một trong những nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng, có nhiều đóng góp to lớn trong việc chuẩn bị về tổ chức, cán bộ và tư tưởng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như sự nghiệp cách mạng và kháng chiến của dân tộc.
