Hồ Tùng Mậu: Người Chiến Sĩ Tiền Phong Của Làng Cách Mạng Quỳnh Đôi
Hồ Tùng Mậu (tên thật là Hồ Quốc Anh) sinh ra tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An – một ngôi làng nổi tiếng khắp xứ Nghệ với truyền thống khoa bảng và phong trào yêu nước. Ông là cháu nội của nhà yêu nước Hồ Hữu Thường (tham gia Phong trào Cần Vương).
Vai trò tổ chức phong trào cách mạng thời kỳ đầu
Năm 1920, Hồ Tùng Mậu trốn sang Trung Quốc tìm đường cứu quốc. Tại Quảng Châu, ông cùng với Phạm Hồng Thái, Lê Hồng Phong thành lập Tâm Tâm Xá (1923) – tổ chức của những thanh niên Việt Nam yêu nước có tư tưởng tiến bộ.
Khi Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu vào cuối năm 1924, Hồ Tùng Mậu là một trong những người đầu tiên đón tiếp và chuyển hóa Tâm Tâm Xá thành Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội (1925). Ông trực tiếp hỗ trợ Bác Hồ tổ chức các khóa huấn luyện chính trị, in ấn báo Thanh Niên và gửi cán bộ về nước gây dựng cơ sở.
Khí tiết kiên trung và cống hiến trọn đời
Trong suốt hành trình cách mạng, Hồ Tùng Mậu từng nhiều lần bị chính quyền Tưởng Giới Thạch và thực dân Pháp bắt giam, đày qua nhiều nhà tù nổi tiếng khắc nghiệt như Nhà tù Vinh, Kon Tum, Buôn Ma Thuột. Nhưng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, ông vẫn giữ vững tư cách của người lãnh đạo kiên trung.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông đảm nhiệm các trọng trách: Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV, Tổng Thanh tra Chính phủ, Hội trưởng Hội Hữu nghị Việt - Hoa. Ngày 23/7/1951, trên đường đi công tác tại Thanh Hóa, ông bị máy bay giặc Pháp bắn phá và hy sinh. Bác Hồ đã tự tay viết lời điếu văn xúc động tiễn biệt người đồng chí, người bạn chiến đấu thân thiết từ những ngày đầu gây dựng phong trào.
