Bài viết

Hỏa Long Cuộn Sóng: Hoàng Đế Quang Trung Và Cuộc Hành Quân Thần Tốc Đại Phá 29 Vạn Quân Thanh (Mùng 5 Tết 1789)

Thái Nguyên26/08/2026xã Tân Kỳ (Xã Tân Kỳ)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Cuối năm 1788, lợi dụng sự cầu viện hèn hạ của Lê Chiêu Thống, nhà Thanh cử Tổng đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị xua 29 vạn quân càn quét nước ta. Binh lực giặc quá đông và hung hãn, tràn ngập kinh thành Thăng Long. Sự tàn bạo của quân Thanh khiến dân chúng lầm than oán thán. Chúng ngạo mạn tuyên bố sẽ ăn Tết âm lịch tại Thăng Long, sau đó mùng 6 Tết sẽ xuất quân xuôi Nam dẹp sạch phong trào Tây Sơn. Thế nhưng, kẻ thù đã hoàn toàn sai lầm khi đánh giá thấp sức mạnh và tài cầm quân xuất quỷ nhập thần của Nguyễn Huệ.

Nhận được cấp báo, ngày 22/12/1788 (tức 25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ chính thức lên ngôi Hoàng đế tại núi Bân (Phú Xuân, Huế), lấy niên hiệu là Quang Trung, ngay lập tức hạ lệnh xuất quân Bắc tiến. Tại lễ duyệt binh ở Nghệ An, Hoàng đế Quang Trung đã truyền vang lời hịch đánh giặc bất hủ để khơi dậy lòng tự tôn dân tộc:

"Đánh cho để dài tóc. Đánh cho để đen răng. Đánh cho nó chích luân bất phản. Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn. Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ."

Từ đó, một cuộc hành quân thần tốc nhất trong lịch sử quân sự thế giới thời bấy giờ bắt đầu. Bộ binh, kỵ binh và tượng binh Tây Sơn thay phiên nhau ngày đêm hành quân không nghỉ. Để tạo sự bất ngờ tuyệt đối, Quang Trung tuyên bố cho quân sĩ ăn Tết trước, và hứa sẽ vào Thăng Long ăn Tết lại vào đúng mùng 7. Lời hứa ấy đã được thực hiện sớm hơn dự kiến. Đêm 30 Tết Kỷ Dậu (tức 25/01/1789), quân Tây Sơn bất ngờ đánh úp và tiêu diệt gọn đồn Gián Khẩu, mở toang tuyến phòng ngự vòng ngoài của quân Thanh mà địch không hề hay biết.

Trận quyết chiến chiến lược diễn ra vào rạng sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu (tức 30/01/1789). Đích thân Hoàng đế Quang Trung cưỡi voi chiến, buộc dải khăn vàng trên đầu, chỉ huy đại quân đánh thẳng vào đồn Ngọc Hồi - cứ điểm kiên cố nhất của địch. Quân Thanh dùng hỏa pháo bắn ra như mưa. Trước hỏa lực khủng khiếp, Quang Trung đã dùng một chiến thuật cực kỳ sáng tạo: Ông cho tổ chức các đội cảm tử, cứ 20 người khiêng một bức mộc làm bằng 3 ván gỗ ghép lại, bên ngoài bọc rơm ướt và bùn để chống đạn pháo. Phía sau những tấm khiên sống ấy là bộ binh cầm đao nhọn, súng hỏa mai sẵn sàng lao lên.

Đội hình lá chắn rơm ướt ấy lầm lũi tiến lên, bất chấp đạn pháo nổ rát mặt. Khi áp sát đồn địch, quân Tây Sơn quăng mộc, rút gươm xông thẳng vào giáp lá cà. Hơn 100 voi chiến của ta gầm rống, dùng vòi quật ngã pháo đài và chà nát đội hình kỵ binh địch. Ngọc Hồi chìm trong biển lửa.

Cùng lúc đó, cánh quân của Đô đốc Long cũng bất ngờ đánh thọc sườn vào đồn Đống Đa. Bị đánh úp trong đêm, tướng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống tuyệt vọng thắt cổ tự tử ngay tại đài chỉ huy. Tin bại trận bay về Thăng Long khiến chủ tướng Tôn Sĩ Nghị hồn bay phách lạc. Hắn không kịp mặc áo giáp, không kịp đóng yên ngựa, hoảng loạn cùng vài chục kỵ binh tháo chạy về phương Bắc. Quân Thanh tháo chạy qua cầu phao sông Hồng đông đến mức làm đứt cầu, hàng vạn tên bỏ mạng dưới lòng sông.

Đúng trưa mùng 5 Tết Kỷ Dậu (30/01/1789), Hoàng đế Quang Trung hiên ngang cưỡi voi tiến vào kinh thành Thăng Long trong sự reo hò vỡ òa của hàng vạn bá tánh. Chiếc áo bào đỏ của ông ngày hôm ấy đã sạm đen lại vì khói súng.

Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa không chỉ đập tan âm mưu xâm lược của 29 vạn quân Thanh, mà còn khẳng định thiên tài quân sự kiệt xuất của Quang Trung - Nguyễn Huệ. Chỉ trong vòng 5 ngày đêm của dịp Tết Nguyên Đán, ông đã làm nên một cơn địa chấn quét sạch ngoại xâm, trả lại thái bình cho non sông. Câu chuyện đầu xuân năm ấy mãi mãi là bản hùng ca tự hào của ý chí độc lập và tinh thần bách chiến bách thắng của dân tộc Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Hỏa Long Cuộn Sóng: Hoàng Đế Quang Trung Và Cuộc Hành Quân Thần Tốc Đại Phá 29 Vạn Quân Thanh (Mùng 5 Tết 1789) | Câu chuyện thời hoa lửa