"HOA LỬA TRONG KÝ ỨC: NGƯỜI CON GÁI BA LẦN ĐƯỢC TRUY ĐIỆU SỐNG NGUYỄN THỊ KIM HUẾ "
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, mảnh đất Ngã ba Đồng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) năm xưa giờ đã xanh mướt bóng thông reo. Những người con gái tuổi đôi mươi ngày ấy đa số đã nằm lại dưới dòng đất mẹ, trở thành những nhân vật lịch sử bất tử. Thế nhưng, vẫn còn đó những con người may mắn đi qua mưa bom bão đạn, trở về giữa đời thường để làm nhân chứng sống cho một thời đại oanh liệt. Một trong những "nhân chứng lịch sử" tiêu biểu nhất chính là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Kim Hu
Bà Nguyễn Thị Kim Huế sinh năm 1947 tại vùng quê nghèo xã cơ động Kiên Giang, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Năm 1965, khi vừa tròn 18 tuổi, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, bà hăng hái viết đơn gia nhập lực lượng TNXP. Đơn vị của bà được điều động về chốt giữ tại Ngã ba Đồng Lộc – "tọa độ chết" nơi máy bay Mỹ đánh phá ngày đêm hòng chặt đứt con đường tiếp tế vào miền Nam.
Là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6, công việc của bà Huế và đồng đội vô cùng nguy hiểm: rà phá bom nổ chậm và san lấp hố bom. Bà nhớ lại, có những ngày cao điểm, máy bay địch dội bom hàng chục lần. Mặt đất rung chuyển, bụi khói khét lẹt che khuất cả mặt trời. Đứng giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, cô gái nhỏ nhắn Nguyễn Thị Kim Huế lại nổi tiếng bởi sự gan dạ phi thường. Bà có biệt tài "nghe tiếng bom rơi, đoán loại bom" và trực tiếp cùng công binh tiếp cận, cắm tiêu định vị những quả bom nổ chậm nguy hiểm nhất. Vì tính chất công việc quá nguy hiểm, có những nhiệm vụ đặc biệt mà trước khi ra trận địa, đơn vị đã phải tổ chức lễ truy điệu sống cho bà và đồng đội. Ba lần đứng trước bàn thờ Tổ quốc khi bản thân còn sống, bà Huế không hề run sợ, ngọn lửa quyết tâm trong bà chỉ càng cháy rực hơn.
2. Nhân chứng của chiều ngày 24 tháng 7 định mệnh
Trong suốt cuộc đời mình, ký ức đau thương và ám ảnh nhất đối với nhân chứng Nguyễn Thị Kim Huế chính là buổi chiều ngày 24/7/1968 – ngày mà 10 cô gái tiểu đội chị Võ Thị Tần hy sinh.
Bà Huế kể lại, Tiểu đội 6 của bà và Tiểu đội 4 của chị Tần là hai đơn vị kết nghĩa, chung một chiến hào, ăn chung một bếp Hoàng Cầm. Chiều hôm đó, khi nghe tiếng máy bay oanh tạc dữ dội hướng về phía trận địa của Tiểu đội 4, tim bà như thắt lại. Ngay khi tiếng bom dứt, bà cùng đồng đội lao ra. Trước mắt bà là một cảnh tượng kinh hoàng: căn hầm chữ A quen thuộc đã bị một quả bom tạ đánh trúng, sập hoàn toàn và bị đất đá vùi lấp sâu vài mét.
Với tư cách là nhân chứng trực tiếp tham gia công tác cứu hộ, bà Huế nghẹn ngào nhớ lại những giờ phút điên cuồng dùng tay, dùng xẻng cào bới đất đá trong vô vọng. Chính tay bà và các chiến sĩ đã đưa thi thể của chị Võ Thị Tần, chị Nhỏ, chị Xuân... lên khỏi lòng đất. Nỗi đau xé lòng khi nhìn những người chị em vừa mới lúc trưa còn chia nhau bát cơm kích thích, giờ đây nằm lặng im, tóc bết đầy bùn đất và khói bom, đã in sâu vào tâm khảm của bà suốt mấy chục năm qua. Sự hy sinh ấy là bằng chứng đanh thép nhất về sự tàn khốc của chiến tranh mà bà Huế luôn kể lại cho thế hệ mai sau.
3. Cuộc gặp gỡ lịch sử và người truyền lửa hôm nay
Không chỉ là nhân chứng của bom đạn, bà Nguyễn Thị Kim Huế còn là nhân chứng của những khoảnh khắc vinh quang lịch sử. Với những chiến công xuất sắc ("Kiện tướng phá bom", phá được hàng chục quả bom các loại, giữ mạch máu giao thông thông suốt), năm 1967, bà vinh dự được bầu là Chiến sĩ thi đua toàn quốc và được ra Hà Nội gặp Bác Hồ.
Hình ảnh cô gái TNXP Quảng Bình da sạm đen vì nắng gió chiến trường nhưng nụ cười rạng rỡ được Bác Hồ gắp thức ăn cho, được Bác ôm hôn và căn dặn là kỷ niệm thiêng liêng nhất đời bà. Lời dạy của Bác chính là ngọn lửa sưởi ấm, giúp bà tiếp tục kiên cường chiến đấu cho đến ngày đất nước hoàn toàn độc lập.
Sau hòa bình, bà trở về cuộc sống đời thường, mang theo những vết thương trên gia thịt và những mảnh ký ức vô giá. Bà thường xuyên tham gia các buổi gặp gỡ nhân chứng lịch sử, nói chuyện truyền thống cho học sinh, sinh viên và du khách mỗi khi họ về thăm lại chiến trường xưa.
Sức sống của bông hoa lửa
Anh hùng Nguyễn Thị Kim Huế chính là một nhân chứng lịch sử bằng xương bằng thịt, một chiếc gạch nối sống động giữa quá khứ hào hùng và hiện tại hòa bình. Câu chuyện đời bà, từ những lần được truy điệu sống đến những giọt nước mắt đào đất tìm đồng đội, là những trang sử sống động và chân thực nhất mà không một cuốn sách giáo khoa nào có thể lột tả hết. Bản thân bà chính là đóa "Hoa lửa" may mắn còn ở lại với cuộc đời, tiếp tục thắp lên ngọn lửa truyền thống, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của hòa bình và trách nhiệm sống cống hiến cho Tổ quốc.


