Hoàng Khắc Dược – Người anh hùng thầm lặng nơi bếp lửa chiến trường

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, có những người anh hùng không trực tiếp cầm súng nơi tuyến đầu nhưng lại góp phần giữ vững sức chiến đấu của cả đơn vị bằng những công việc âm thầm, gian khổ. Hoàng Khắc Dược là một người như thế. Sinh năm 1917, quê ở huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, đồng chí từng giữ chức Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Trung đoàn 66, Đại đoàn 304. Với lối sống giản dị, khiêm nhường, tinh thần trách nhiệm cao và sự tận tụy với đồng đội, ông được mọi người yêu mến, kính phục. Khi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ vào tháng 12-1946, Hoàng Khắc Dược khi ấy là tự vệ thành phố Nam Định. Ông cùng bộ đội chiến đấu suốt 13 ngày đêm, nhiều lần xung phong đưa những người bị thương ra khỏi nơi nguy hiểm rồi lại quay trở về trận địa. Trong một trận giáp lá cà vào tháng 1-1947, ông cầm mã tấu xông thẳng vào đội hình địch, chém 3 tên, thu được 2 chiếc dù và 2 khẩu súng cối cá nhân.

Đến tháng 7-1947, Hoàng Khắc Dược nhập ngũ, về Trung đoàn 66 và được phân công làm công tác nuôi quân. Từng mong muốn được trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng khi tổ chức giao nhiệm vụ cấp dưỡng, ông không hề phàn nàn mà nhanh chóng bắt tay vào công việc. Những ngày đầu kháng chiến, đời sống bộ đội vô cùng thiếu thốn, bữa ăn thường xuyên đạm bạc. Hoàng Khắc Dược luôn suy nghĩ làm sao để đồng đội có đủ sức khỏe chiến đấu. Ông cùng tổ cấp dưỡng tìm cách chế biến tương nước từ đậu tương, bột ngô, khoai, sắn và tận dụng mọi nguồn thực phẩm có thể kiếm được. Với ông, chăm lo từng bữa ăn cũng chính là góp sức vào chiến trường. Trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo, tiểu đội nuôi quân vốn đã ít người, lại có người phải đưa cơm ra trận địa, có người đau yếu, chợ cách nơi đóng quân hàng chục cây số, trong khi máy bay địch liên tục bắn phá. Hoàng Khắc Dược vẫn đều đặn quẩy đôi quang gánh đi hàng chục cây số mua thực phẩm cho đơn vị. Thấy anh em thiếu rau xanh, ông tự mình tìm các loại rau rừng có giá trị dinh dưỡng để bổ sung vào bữa ăn. Khi đơn vị được lệnh cấp tốc hành quân tham gia Chiến dịch Tây Bắc, ông hiểu rằng bộ đội không thể chiến đấu tốt nếu hành quân dài ngày trong tình trạng thiếu ăn. Dù trên vai đã mang hàng chục cân hàng, ông vẫn bám sát đội hình, tranh thủ hái rau rừng, mua thực phẩm của nhân dân và gây dựng thêm nguồn thức ăn cho bộ đội. Ông còn mua được 10 con bò về tự chăn nuôi để phục vụ đơn vị.

Có một lần, số chiến sĩ đau yếu lên tới 30 người. Nhận thấy nếu để họ phân tán thì việc chăm sóc sẽ rất khó khăn, Hoàng Khắc Dược xin cấp ủy, chỉ huy cho tập trung những người bệnh lại và tự nguyện nhận trách nhiệm chăm sóc. Ông không chỉ lo từng bữa ăn mà còn lặn lội vào rừng kiếm rau, củ, quả, xuống suối bắt cá, bắt cua để có thêm thức ăn bồi dưỡng. Những người quá yếu, không thể tự đi lấy nước, ông dùng chính bi đông của mình mang nước đến tận giường. Đại tá Nguyễn Việt Chiến, nguyên Trưởng ban Quân nhu phục vụ Chiến dịch Tây Bắc, sau này là Giám đốc đầu tiên của Bảo tàng Hậu cần Quân đội, từng kể lại những việc làm ấy như một minh chứng cho sự tận tâm của người tiểu đội trưởng nuôi quân. Sang Chiến dịch Đông Xuân 1953-1954, trong những ngày quân ta truy kích địch, Hoàng Khắc Dược thường xuyên phải gánh từ 30 đến 40kg lương thực, chạy theo đội hình để bảo đảm bộ đội có đủ ăn. Có lúc nguồn lương thực cạn kiệt, mỗi chiến sĩ chỉ được 2 lạng khẩu phần. Ông vận động anh em trong tổ nuôi quân nhường bớt phần của mình cho những chiến sĩ đang trực tiếp chiến đấu. Dù có những lúc đau ốm, ông vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ. Bước vào đợt chỉnh quân đầu năm 1953, vừa làm cấp dưỡng vừa học tập, ông cùng tiểu đội vẫn tìm mọi cách bảo đảm bữa ăn cho bộ đội. Giữa mùa hè oi bức, khi cán bộ, chiến sĩ phải tranh thủ ngày đêm học tập, nhờ được chăm lo ăn uống chu đáo mà đơn vị vẫn duy trì sức khỏe tốt, không ai bị đau ốm.

Những đóng góp của Hoàng Khắc Dược không nằm ở những chiến công vang dội ngoài trận địa mà hiện diện trong từng gánh lương thực, từng bi đông nước, từng bữa cơm được chuẩn bị giữa rừng sâu. Ngày nay, Bảo tàng Hậu cần Quân đội vẫn lưu giữ chiếc bi đông đựng nước và chum tương do chính ông hiến tặng, như những dấu tích giản dị về một người lính đã dành cả tuổi trẻ để chăm lo cho đồng đội. Trong 10 năm làm công tác nuôi quân, Hoàng Khắc Dược được bầu làm đại biểu chính thức của 121 hội nghị mừng công các cấp, được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc. Đặc biệt, năm 1955, ông được Đảng, Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về Hoàng Khắc Dược vì thế không chỉ là câu chuyện của một người làm công tác hậu cần, mà còn là câu chuyện về một người lính hiểu rằng phía sau mỗi chiến sĩ ngoài mặt trận luôn cần một người âm thầm lo cho họ từng bữa cơm, từng ngụm nước. Chính từ những điều bình dị ấy, một người anh hùng đã được tạo nên.