Hoàng Thị Hồng Chiêm – bông hoa bất tử nơi Pò Hèn
Chiều 16-2-1979, Hoàng Thị Hồng Chiêm lên kho Pò Hèn để dọn dẹp hàng hóa. Hoàn thành công việc, chị sang Đồn Biên phòng Pò Hèn thăm người yêu là anh Bùi Văn Lượng và ở lại đồn qua đêm. Không ai biết rằng chỉ vài giờ sau, nơi đây sẽ bước vào một trận chiến vô cùng ác liệt.
Rạng sáng 17-2-1979, một trung đoàn bộ binh Trung Quốc chia thành ba hướng tấn công Đồn Biên phòng Pò Hèn. Ở hướng chính diện, Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa chỉ huy cán bộ, chiến sĩ kiên cường chống trả nhiều đợt tấn công. Hoàng Thị Hồng Chiêm vốn đã có 4 năm trong quân ngũ và đang là lực lượng tự vệ. Khi trận chiến nổ ra, chị cầm súng, cùng đồng đội lao ra chiến hào chiến đấu.
Tại trận địa đồi Quế, anh Bùi Văn Lượng cùng các chiến sĩ phải đối mặt với một tiểu đoàn bộ binh địch. Sau gần 3 giờ liên tục chỉ huy bộ đội đánh trả, ngăn không cho đối phương cô lập Đồn Pò Hèn với tuyến sau, anh Lượng thay vị trí của xạ thủ đại liên Đường Chống Quay vừa hy sinh. Khoảng 10 giờ sáng, anh Bùi Văn Lượng hy sinh, đồi Quế rơi vào tay đối phương.
Trong lúc trận chiến diễn ra ác liệt, Hoàng Thị Hồng Chiêm liên tục di chuyển giữa các vị trí, sử dụng nhiều loại vũ khí để chiến đấu. Khi bị thương ở tay trái, chị vẫn không chịu rời trận địa và từ chối để y tá băng bó. Chị tiếp tục chiến đấu cho đến khoảng 11 giờ ngày 17-2-1979 thì hy sinh.
Khi đạn dược dần cạn, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pò Hèn chuyển sang đánh giáp lá cà. Trong những giờ phút cuối, hệ thống vô tuyến điện của đồn bị hỏng. Chiến sĩ cơ yếu Đoàn Tiến Phúc nhận nhiệm vụ tiêu hủy tài liệu mật. Chưa kịp thực hiện, anh bị trúng đạn nhưng vẫn cố gắng cất giấu tài liệu trước khi hy sinh cùng Chính trị viên Nguyễn Xuân Tảo.
Đến 11 giờ 30 ngày 17-2-1979, Đồn Biên phòng Pò Hèn bị đối phương chiếm. Phía ta có 45 cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng và 28 dân quân tự vệ hy sinh. 11 chiến sĩ của đồn, phần lớn bị thương, tìm cách ẩn náu và rút về phía sau.
Bông hoa sống mãi với thời gian
Sự hy sinh của Hoàng Thị Hồng Chiêm và Bùi Văn Lượng – đôi vợ chồng chưa kịp có một cuộc sống bình yên trọn vẹn – đã để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của đồng đội và người dân.
Chỉ vài ngày sau trận chiến, vào tối 22-2-1979, Đài Tiếng nói Việt Nam lần đầu phát bài hát “Bông hoa Hồng Chiêm” của nhạc sĩ Dân Huyền. Đến tháng 8-1979, nhà văn Tống Khắc Hài cho ra mắt truyện ký “Hoàng Thị Hồng Chiêm”, kể về cuộc đời và sự hy sinh của nữ liệt sĩ.
Cũng trong năm 1979, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh truy tặng Hoàng Thị Hồng Chiêm Huy chương Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc.
Hoàng Thị Hồng Chiêm đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, trong một trận chiến khốc liệt nơi biên giới. Hình ảnh người nữ tự vệ cầm súng chiến đấu đến phút cuối, dù bị thương vẫn không rời trận địa, đã trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm và sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam. Tên tuổi chị được nhắc nhớ như một “bông hoa” đã gửi lại tuổi xuân nơi Pò Hèn và sống mãi trong ký ức của các thế hệ sau.
