HOÀNG VĂN THỤ – NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG XỨ LẠNG
Từ những con đường núi Lạng Sơn đến căn cứ Bắc Sơn – Võ Nhai, từ nhà tù Sơn La đến những ngày đầu của phong trào cách mạng, những con người trong các câu chuyện dưới đây đã sống giữa một thời kỳ đặc biệt khắc nghiệt. Họ không phải những nhân vật trong truyền thuyết mà là những con người có thật, với những địa danh, sự kiện, hiện vật và tư liệu lịch sử còn được lưu giữ đến hôm nay.
HOÀNG VĂN THỤ – NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG XỨ LẠNG
Nguồn truyện: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, “Hoàng Văn Thụ - Người chiến sỹ cộng sản kiên trung”; các tư liệu lịch sử về Hoàng Văn Thụ và phong trào cách mạng Lạng Sơn.
Hoàng Văn Thụ sinh năm 1909 tại Văn Lãng, Lạng Sơn, trong một gia đình người Tày. Những năm tháng tuổi trẻ của ông gắn với vùng đất biên giới, nơi những con đường nhỏ xuyên qua núi rừng vừa là đường giao thương, vừa có thể trở thành những tuyến liên lạc bí mật của những người hoạt động cách mạng.
Từ rất sớm, Hoàng Văn Thụ đã tham gia các hoạt động yêu nước. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, ông trở thành một trong những người tích cực xây dựng cơ sở cách mạng ở vùng Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên. Những lớp huấn luyện chính trị được tổ chức trong điều kiện bí mật. Những người tham gia phải đối mặt với sự theo dõi của chính quyền thực dân, nhưng phong trào vẫn từng bước lan rộng.
Có một hình ảnh đặc biệt về Hoàng Văn Thụ thường được các tài liệu lịch sử nhắc đến: người cán bộ mang bí danh “Giáo”, len lỏi giữa các cơ sở quần chúng ở Hà Nội, vận động công nhân, binh lính yêu nước và xây dựng cơ sở cách mạng. Đằng sau những hoạt động ấy là một mạng lưới liên lạc mà mỗi người tham gia đều hiểu rằng chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả đường dây bị phá vỡ.
Năm 1943, Hoàng Văn Thụ bị mật thám Pháp bắt tại một cơ sở binh vận ở Hà Nội. Nhà tù trở thành nơi thử thách cuối cùng đối với người cán bộ quê Lạng Sơn. Kẻ thù tìm cách khai thác thông tin, dụ dỗ và tra khảo, nhưng ông không thay đổi lập trường.
Cuối tháng 1 năm 1944, ông bị đưa ra xét xử và bị kết án tử hình. Ngày 24 tháng 5 năm 1944, Hoàng Văn Thụ bị đưa đi xử bắn.
Một người con của núi rừng xứ Lạng đã khép lại cuộc đời ở tuổi ba mươi lăm.
Nhưng cái chết ấy không thể xóa đi những con đường ông từng mở. Những cơ sở cách mạng ở Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên tiếp tục tồn tại. Những người từng được ông giác ngộ tiếp tục hoạt động. Và chỉ hơn một năm sau, Cách mạng Tháng Tám đã làm thay đổi vận mệnh đất nước.
Ngày nay, khi đứng giữa một Lạng Sơn đang phát triển, thật khó hình dung những con đường phố, những bản làng bình yên ấy từng là nơi người cán bộ trẻ phải đi trong bí mật, né tránh sự truy lùng của mật thám. Nhưng lịch sử vẫn còn đó, nhắc rằng những thành quả lớn lao thường được bắt đầu từ những bước chân âm thầm như thế.
