HỒI ỨC CỦA ĐỒNG CHÍ NGUYỄN VĂN CHI Nguyên UVBCT- Chủ nhiệm UBKTTW Nguyên Bí thư Khu II Hòa Vang

Sau chiến dịch Mậu Thân 1968, địch tăng cường đánh phá ác liệt. Chúng đánh vào hậu cứ của ta chốt ở những cao điểm như Núi Chúa (Bà Nà), cao điểm 396, đóng quân trên đỉnh Hòn Giòng khống chế xã Hòa Thượng, Hòa Phú, Hòa Thịnh, Hòa Khương, cả khu vực Trung Mang đều không hoạt động sản xuất được nên tình hình lương thực, thực phẩm rất khó khăn. Mỗi lần đi gùi gạo có khi phải hy sinh cả trung đội. Các tuyến đường xuống đồng bằng của ta đều bị địch phục kích và chặn đánh. Mỗi lần đi lấy gạo, kiếm thức ăn, các cán bộ chiến sỹ ta hy sinh nhiều hơn đi chiến đấu. Địch dùng thủ đoạn rất dã man, tàn ác lấy xác chết của anh em bộ đội dùng xe Jeep lùn cột dây kéo phía sau trên đường 14 và cắt tai, móc mắt anh em để uy hiếp tinh thần các mạng của dân ta.

Ở chiến khu không làm rẫy được vì máy bay trinh sát L19, OV 10 thường phát hiện chỗ làm rẫy ném quả mù chỉ điểm để máy bay phản lực thả bom tại điểm đấy. Trước tình hình đó, anh em đào hết củ mài đến củ chuối, ăn cả cây chuối, ăn rau cần, rau tàu bay, rau dớn mọc hai bên suối... Trong hoàn cảnh đó, anh em bộ đội chủ lực trung đoàn 31, trung đoàn 41 bị sốt rét nhưng không có cái ăn nên cột võng các hang đá dọc đường rồi chết khô, sau này mới biết để mai táng. Thêm vào đó, địch đánh phá căn cứ vô cùng tàn khốc, pháo hạng nặng của tàu Hạm đội 7 không nghe đề-pa, nổ trên đầu mới hay; máy bay B57 bay rất cao thả bom tọa độ cũng có lúc trúng ngay cơ quan Huyện ủy vì không nghe tiếng động cơ, quân ta hy sinh cũng tương đối. B52 rải thảm từ Ô Rây - Tống Cói đến Phú Ngón, Ba Liên, Hiệp, Ngạch, một vệt dài không còn cây cối. Những nơi nào còn thấy cây xanh, địch rải chất độc hóa học cho cây chết, đặc biệt những cây có mủ như chuối, sắn chết rất nhanh, nhưng sau trận mưa vẫn lấy nước suối uống không nghĩ gì đến chất độc hóa học. Mỹ dùng mọi thủ đoạn tiếp tục chọn những điểm cao đóng quân bằng cách thả bom dù quét sạch, bay tất cả các gốc cây to, phá một vùng rộng gần 10.000 mét vuông rồi chở xe ủi lên san bằng, đem máy điện cùng bao đất lên xây dựng lô cốt, chở sa-tô-đô để đựng nước, đem dây thép gai lên rào thành cứ điểm, dùng chó béc-giê lên bố phòng chống bộ đội đặc công ta.

Để đối phó với sự bắn phá của địch về căn cứ, chúng ta tìm những hang đá sâu làm sạp bằng nứa vừa ngủ, bàn làm việc cũng bằng nứa, kê viết rất đơn giản. Có lúc thay đổi địa điểm thì bộ phận xây dựng cơ quan đào hầm xuyên qua các đồi cao ba bốn chục mét làm việc và ăn ở để chống phi pháo và phải thường xuyên di chuyển khi địch càn về căn cứ. Còn ở chiến khu thì dùng liên lạc bằng máy hữu tuyến. Đối với liên lạc về đặc khu ủy Quảng Đà thì dùng máy 15W (máy phát vô tuyến), còn liên lạc ở đồng bằng thì dùng máy PRC-25 lấy của Mỹ.