Huyền thoại MiG-17: Từ bầu trời rực lửa đến miệt vườn bình yên

Trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam, có những cái tên đã hóa thành huyền thoại, khiến ngay cả những cựu thù bên kia chiến tuyến cũng phải nghiêng mình kính phục. Một trong số đó là Đại tá Nguyễn Văn Bảy – người phi công quả cảm với bảng thành tích vô tiền khoáng hậu: lái chiếc tiêm kích cận âm MiG-17 bắn rơi 7 máy bay phản lực hiện đại của đế quốc Mỹ.

Đại tá Nguyễn Văn Bảy sinh ra và lớn lên tại miệt vườn Lai Vung, Đồng Tháp. Trốn gia đình đi theo cách mạng khi mới 17 tuổi, chàng thanh niên Nam Bộ mang theo chất phác, bộc trực của quê hương vào quân ngũ. Ít ai ngờ rằng, người chiến sĩ bộ binh với trình độ học vấn chỉ mới lớp 3 ngày ấy, sau này lại trở thành một trong những phi công xuất sắc nhất của Việt Nam.

Quá trình học lái máy bay của ông là một nỗ lực phi thường. Vượt qua rào cản về văn hóa, ngoại ngữ và sự khắc nghiệt của huấn luyện hàng không, Nguyễn Văn Bảy đã nhanh chóng làm chủ được "cánh én bạc" MiG-17. Trong giai đoạn 1965 - 1968, bầu trời miền Bắc Việt Nam chứng kiến những cuộc không chiến không cân sức nhất trong lịch sử. Đế quốc Mỹ huy động những tiêm kích và cường kích hiện đại bậc nhất như F-4 Phantom, F-105 Thunderchief, F-8 Crusader... với radar tối tân và tên lửa dẫn đường. Trong khi đó, chiếc MiG-17 của Không quân Việt Nam là thế hệ máy bay cũ, không có radar, vũ khí chỉ là 3 khẩu pháo ngắm bắn bằng mắt thường.

Thế nhưng, bằng lòng quả cảm, sự mưu trí và lối đánh "nắm thắt lưng địch mà đánh" - tiếp cận thật gần, bất ngờ công kích rồi thoát ly nhanh, phi công Nguyễn Văn Bảy đã liên tiếp lập công. Từ năm 1966 đến 1967, ông đã xuất kích hàng chục lần, trực tiếp bắn rơi 7 máy bay Mỹ (gồm 2 chiếc F-4, 3 chiếc F-105, 1 chiếc F-8, 1 chiếc A-4). Đặc biệt, ông chưa từng một lần phải nhảy dù. Thành tích này đưa ông trở thành một trong 16 phi công Việt Nam đạt đẳng cấp "Ách" (Aces - danh hiệu dành cho phi công bắn rơi từ 5 máy bay địch trở lên), và là người duy nhất đạt đẳng cấp này chỉ với chiếc MiG-17. Năm 1967, ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Người anh hùng giữa đời thường

Khép lại những năm tháng rực lửa trên bầu trời, Đại tá Nguyễn Văn Bảy trở về với cuộc sống đời thường, từ chối những đặc quyền đặc lợi ở chốn phồn hoa để trở về quê nhà Đồng Tháp. Từ một phi công huyền thoại, ông lại khoác lên mình chiếc áo bà ba, đi chân đất, ngày ngày trồng trọt, chăn lợn, tát mương bắt cá.

Những người từng gặp ông đều ấn tượng sâu sắc bởi nụ cười sảng khoái và tính cách hào sảng rặt chất Nam Bộ. Người phi công từng làm bạt vía không quân Mỹ ngày nào giờ lại vui thú với ruộng vườn, sẵn sàng kể lại những trận không chiến năm xưa bên ấm trà mạn và chén rượu quê. Những đồng đội cũ, và cả những cựu phi công Mỹ từng là đối thủ của ông, khi sang Việt Nam tìm gặp đều không khỏi ngỡ ngàng và kính phục trước lối sống thanh bạch, dung dị của một bậc vĩ nhân.

Đại tá Nguyễn Văn Bảy đã bay về bầu trời vĩnh cửu vào năm 2019, nhưng di sản ông để lại không chỉ là những chiến công hiển hách ghi trong sử sách, mà còn là bài học lớn về nhân cách. Ông là minh chứng sống động cho bản lĩnh trí tuệ Việt Nam trong chiến tranh, và là biểu tượng của sự khiêm nhường, bình dị trong thời bình.