Huyền Thoại Về Lão Nông Lái Tiêm Kích Đánh Bại Không Quân Mỹ

Trong lịch sử chiến tranh hàng không thế giới thế kỷ 20, cuộc đối đầu giữa Không quân Nhân dân Việt Nam và Không lực Hoa Kỳ được coi là một cuộc chiến không cân sức nhất. Thế nhưng, bầu trời Việt Nam đã sản sinh ra những huyền thoại làm chấn động giới quân sự phương Tây. Một trong số đó là Anh hùng Nguyễn Văn Bảy (thường gọi là Bảy A) - một người nông dân rặt miền Tây Nam Bộ, chưa từng biết đi xe đạp, lại trở thành nỗi khiếp sợ của những phi công tinh nhuệ nhất nước Mỹ.

Nguyễn Văn Bảy tên thật là Nguyễn Văn Hoa, sinh năm 1936 tại xã Hòa Thành, huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của ông gắn liền với kênh rạch, đồng ruộng. Khác với những phi công xuất thân từ trí thức đô thị, Nguyễn Văn Bảy lớn lên với bản tính chất phác, thật thà và bộc trực của người miền Tây. Năm 17 tuổi, vì không muốn bị cha mẹ ép lập gia đình sớm, ông trốn nhà tham gia cách mạng, đi theo bộ đội đánh Pháp. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, mang theo khát vọng giải phóng quê hương.

Năm 1960, trước yêu cầu xây dựng lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Văn Bảy được chọn sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu. Đây là một thử thách không tưởng đối với một chàng thanh niên mới chỉ học hết lớp 3 trường làng. Ở môi trường đào tạo quốc tế khắc nghiệt, ông phải học bổ túc văn hóa thần tốc từ lớp 4 lên lớp 10, học tiếng Nga và nắm bắt những kiến thức khí động học, cơ học bay vô cùng phức tạp. Ông Bảy từng tâm sự, những ngày đầu ở Liên Xô, áp lực học tập khiến ông sụt cân nghiêm trọng. Đứng trước buồng lái của chiếc máy bay phản lực MiG-17 chi chít đồng hồ và nút bấm, ông chỉ muốn xin về đi bộ đội lục quân. Nhưng ý chí kiên cường của người lính không cho phép ông bỏ cuộc. Lấy cần cù bù thông minh, ông học ngày học đêm, dùng sự nhạy bén của người nông dân để ghi nhớ các thao tác điều khiển. Cuối cùng, ông đã tốt nghiệp xuất sắc và trở thành một phi công tiêm kích thực thụ.

Năm 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân, Nguyễn Văn Bảy trở về nước và được biên chế vào Trung đoàn Không quân 923. Tương quan lực lượng lúc bấy giờ nghiêng hẳn về phía Mỹ. Không quân Mỹ trang bị các loại máy bay tiêm kích, cường kích thế hệ mới như F-4 Phantom (Con ma), F-105 Thunderchief (Thần sấm), có vận tốc siêu âm, được trang bị radar tầm xa hiện đại và mang theo hàng chục quả tên lửa tầm nhiệt. Trong khi đó, Việt Nam chỉ có những chiếc tiêm kích MiG-17 thế hệ cũ của Liên Xô sản xuất từ những năm 50. MiG-17 không có radar, tầm nhìn hạn chế, bay dưới tốc độ âm thanh và vũ khí duy nhất là 3 khẩu pháo (một khẩu 37 ly và hai khẩu 23 ly). Đem MiG-17 đối đầu với F-4 giống như việc cầm súng kíp ra đấu với súng liên thanh.

Nhưng bằng sự sáng tạo vô song, những phi công Việt Nam như Nguyễn Văn Bảy đã tìm ra chiến thuật "lấy yếu đánh mạnh". Vận dụng bài học chiến tranh du kích, ông Bảy áp dụng triệt để lối đánh "bám thắt lưng địch mà đánh", tận dụng tính cơ động, nhỏ gọn của MiG-17 để đánh giáp lá cà trên không.

Một trong những trận đánh kinh điển nhất thể hiện tài năng thiên bẩm của Nguyễn Văn Bảy diễn ra vào ngày 24 tháng 4 năm 1966. Biên đội MiG-17 của ta phát hiện biên đội F-4 của Mỹ đang lùng sục trên bầu trời Bắc Thái (nay là Thái Nguyên và Bắc Kạn). Phi công Mỹ với lợi thế radar thường có tâm lý ỷ lại và chủ quan ở cự ly gần. Lợi dụng những đám mây dày dặc, Nguyễn Văn Bảy luồn lách, điều khiển chiếc MiG-17 vòng ra phía sau lưng đội hình địch.

Ông khéo léo bám sát mục tiêu, thu hẹp khoảng cách xuống một mức cực kỳ mạo hiểm: dưới 300 mét. Ở cự ly này, hệ thống tên lửa của F-4 bị vô hiệu hóa vì không đủ khoảng cách an toàn để kích nổ. Phi công Mỹ khi phát hiện ra MiG-17 bám đuôi thì đã quá muộn. Từ trong buồng lái, qua vòng ngắm quang học thô sơ, Nguyễn Văn Bảy nhìn rõ từng nếp đinh tán trên thân chiếc F-4. Ông bình tĩnh chờ cho máy bay địch lọt trọn vào tâm chữ thập rồi mới siết cò khẩu pháo 37 ly. Một loạt đạn đanh thép xé gió lao đi. Chiếc F-4 trúng đạn ngay gốc cánh, bùng cháy dữ dội và cắm đầu lao xuống đất. Trận đánh diễn ra nhanh gọn, chính xác, không cho kẻ thù một cơ hội chống trả.

Không chỉ có tài thiện xạ, Nguyễn Văn Bảy còn nổi tiếng với sự gan dạ và linh hoạt. Có những trận đấu, máy bay của ông bị trúng đạn rỗ như tổ ong, thân máy bay thủng hơn 80 lỗ, nhưng ông vẫn bình tĩnh điều khiển "con én bạc" hạ cánh an toàn xuống sân bay dã chiến. Trong giai đoạn từ năm 1965 đến năm 1968, chỉ với chiếc MiG-17 không radar, không tên lửa, Nguyễn Văn Bảy đã xuất kích 94 lần, 13 lần nổ súng và bắn rơi tổng cộng 7 máy bay Mỹ (gồm 2 chiếc F-4, 1 chiếc F-8, và 4 chiếc F-105). Thành tích này đưa ông trở thành một trong số ít những phi công đạt đẳng cấp "Aces" (thuật ngữ chỉ phi công bắn rơi từ 5 máy bay địch trở lên) của Việt Nam, và là một trong những phi công MiG-17 xuất sắc nhất thế giới.

Năm 1967, ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo trong Quân chủng Phòng không - Không quân, được phong quân hàm Đại tá.

Thế nhưng, điều làm người ta kính trọng và yêu mến Nguyễn Văn Bảy không chỉ là những chiến công hiển hách trên bầu trời, mà còn là nhân cách cao đẹp của ông khi trở về với đời thường. Năm 1990, khi nghỉ hưu, vị Đại tá Anh hùng từ chối cuộc sống tiện nghi ở thành phố, cùng vợ khăn gói trở về quê hương Lai Vung. Ông trút bỏ bộ quân phục, mặc chiếc áo bà ba, xắn quần lội bùn, tự tay đào ao nuôi cá, trồng lúa, trồng sen. Ông sống cuộc đời của một "lão nông tri điền" thực thụ, hòa mình vào xóm làng, hay cười nói hào sảng và thích nhậu lai rai với bà con chòm xóm.

Nhiều nhà báo quốc tế tìm về tận miền Tây để phỏng vấn ông, thắc mắc làm sao một người nông dân lại có thể đánh bại những phi công Mỹ được đào tạo bài bản nhất thế giới. Ông chỉ cười hiền lành, đáp: "Tôi lái máy bay trên trời cũng giống như tôi chèo chiếc xuồng ba lá lách qua các con rạch ở dưới quê vậy thôi. Mọi thứ cứ uyển chuyển, lanh lẹ là đánh được".

Năm 2019, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy từ trần, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho quân và dân cả nước. Cuộc đời ông là một bản anh hùng ca trọn vẹn: Sinh ra từ bùn lầy quê mẹ, vút bay lên thành huyền thoại bảo vệ bầu trời Tổ quốc, và cuối cùng lại thanh thản trở về ôm ấp lấy đất đai quê hương.