Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Huyền thoại về những ngón tay mài xuống nền đá (1)

Cuộc chiến chống chụp hình hồ sơ đã diễn ra đầy quả cảm. Đồng chí Trương Mỹ Hoa kể lại chiến thuật bất hợp tác của chị em: hễ địch đưa máy ảnh lên là tất cả đồng loạt "nhắm mắt, há họng", làm méo mó khuôn mặt. "Nó lôi mình ra được, nhưng mình làm vậy thì nó không chụp được cái hình ảnh nhận dạng nào hết. Nó tức tối, điên cuồng nhưng bất lực", đồng chí kể.

05/02/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Đặc biệt, kế hoạch chống lăn tay được thực hiện một cách âm thầm mà địch không ngờ tới. Mỗi ngày, các chị em đều múc một thau nước nhỏ, rồi cứ thế mài mười đầu ngón tay xuống nền xi măng nhám ráp. "Cứ mài, mài đến nỗi mòn hết tất cả các vân tay, mài đến bật máu. Chúng tôi phải làm điều này trước, để bất cứ khi nào địch ập vào cưỡng ép, chúng cũng không thể lấy được vân tay", đồng chí chia sẻ.

Đỉnh điểm của cuộc đấu tranh là khi đối phương quyết định dùng vũ lực mạnh để trấn áp. Các nữ tù dùng kẽm và vải cột chặt cửa phòng giam. Mỗi người chuẩn bị sẵn một chiếc khăn tay bọc cục đá bên trong để "phản kích" khi cai ngục thò tay mở khóa. Bên trong, chị em dùng nước tiểu, nước xà phòng tạt ra ngoài để cầm cự.

Điên cuồng trước sự kháng cự, đối phương ném lựu đạn cay vào những phòng giam kín mít chứa hàng trăm con người. "Xỉu hết! Lúc đó nó mới vào kéo mình ra được", đồng chíTrương Mỹ Hoa bồi hồi nhớ lại. Thế nhưng ngay cả khi các tù nhân đã ngất đi, khi họ bị kéo lê lên bàn giấy, âm mưu của địch vẫn thất bại hoàn toàn. Dù cưỡng ép được tù nhân lăn tay, đối phương tá hỏa nhận ra: tất cả các đầu ngón tay đều không còn đường vân nào để lưu hồ sơ.

Thất bại ê chề, địch trút cơn giận dữ lên thân thể những người phụ nữ yếu đuối bằng những trận đòn thù tàn khốc rồi ném tất cả trở lại phòng giam. "Mọi người thương tích đầy mình, đau đớn đến mức không thể mặc được quần áo, chỉ có thể đắp tấm chăn lên người", đồng chí hồi tưởng.

Trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, tình đồng đội lại tỏa sáng hơn bao giờ hết. Nguyên Phó chủ tịch nước nhắc đến các nam tù nhân ở bộ phận hỏa thực (nhà bếp), dù không thể gặp mặt, các anh đã lén gửi muối hột vào cho chị em. "Chúng tôi lấy nước tiểu, quậy với muối hột mà các anh cho, cứ thế người này bôi cho người kia để làm tan máu bầm. Theo cách "gia truyền" ông bà mình, cứ làm riết như vậy cả tháng trời mới tan dần".

Dù đau đớn tột cùng về thể xác, nhưng chính nhờ sự kiên cường đó, các nữ tù Côn Đảo đã bẻ gãy được mọi âm mưu, giữ trọn được khí tiết, buộc đối phương phải thừa nhận tư cách tù chính trị và trao trả theo Hiệp định Paris.

Làm sao biến "địa ngục trần gian" năm xưa thành "thiên đường hạ giới"

Sinh năm 1945 tại Gò Công (Đồng Tháp; trước đây là Tiền Giang), tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, đồng chí Trương Mỹ Hoa bị bắt năm 1964 khi mới 19 tuổi. Quãng thời gian thanh xuân đẹp nhất của người con gái - từ năm 19 đến 30 tuổi - được bà dành trọn cho cuộc đấu tranh trong lao tù, với 11 năm bị giam cầm, trong đó có 2 lần bị đày ra Côn Đảo.

Tháng 3.1975, bà được trả tự do vô điều kiện. Hòa bình lập lại, người cựu tù ấy tiếp tục cống hiến không ngừng nghỉ, kinh qua nhiều vị trí quan trọng: Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó chủ tịch Quốc hội, Phó chủ tịch nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn