Huỳnh Tấn Phát – biểu tượng của khối Đại đoàn kết dân tộc
Huỳnh Tấn Phát – Nhà trí thức cách mạng, người kết nối sức mạnh đại đoàn kết dân tộc
Huỳnh Tấn Phát (1913–1989) sinh ra tại Bến Tre trong một gia đình địa chủ bị phá sản. Năm 1933, ông thi đỗ vào khoa Kiến trúc, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và tốt nghiệp thủ khoa. Sau khi trở về Sài Gòn, ông trở thành kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên mở văn phòng kiến trúc tư nhân, có danh tiếng và cuộc sống sung túc. Tuy nhiên, trước cảnh đất nước mất độc lập, ông không lựa chọn cuộc sống riêng mà từng bước dấn thân vào con đường cứu nước, trở thành một trí thức tiêu biểu của phong trào yêu nước Nam Bộ.
Từ khi còn là sinh viên, Huỳnh Tấn Phát đã tích cực tham gia các phong trào yêu nước, viết báo, vận động học sinh, sinh viên và tham gia phong trào Đông Dương Đại hội. Ông dùng chính văn phòng kiến trúc của mình làm nơi tổ chức lớp huấn luyện bí mật về chủ nghĩa Mác – Lênin cho thanh niên trí thức Sài Gòn. Ngày 5/3/1945, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và quyết định đóng cửa văn phòng để chuyên tâm hoạt động cách mạng. Với uy tín trong giới trí thức và khả năng vận động quần chúng, ông trở thành một trong những nhân tố quan trọng góp phần tập hợp lực lượng trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại Sài Gòn.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Huỳnh Tấn Phát tiếp tục phát huy sở trường vận động trí thức và quần chúng. Ông tổ chức Ban Tuyên truyền xung phong, xuất bản báo chí cách mạng, vận động trí thức rời thành phố tham gia kháng chiến. Khi bị bắt và giam tại Khám Lớn Sài Gòn, ông vẫn tổ chức đấu tranh chống chế độ nhà tù hà khắc, đồng thời biến nơi giam giữ thành môi trường học tập văn hóa, chính trị và quân sự. Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục hoạt động tại Sài Gòn – Chợ Lớn, góp phần xây dựng phong trào đấu tranh chính trị và đoàn kết các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giới trí thức.
Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, dù đã bị địch biết rõ danh tính, Huỳnh Tấn Phát vẫn tình nguyện ở lại miền Nam hoạt động cách mạng. Ông phụ trách công tác trí vận, xây dựng và mở rộng mạng lưới trong giới trí thức, công nhân và một bộ phận nhân sĩ tại Sài Gòn. Khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập năm 1960, ông trở thành một trong những thành viên chủ chốt, đảm nhiệm nhiều trọng trách trong công tác mặt trận. Bằng uy tín và khả năng tập hợp, ông góp phần quy tụ nhiều nhân sĩ, trí thức và các lực lượng yêu nước cùng tham gia đấu tranh vì độc lập, hòa bình và thống nhất đất nước.
Năm 1969, Huỳnh Tấn Phát được bầu làm Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, ông lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ về đối nội, đối ngoại và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế đối với cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam. Dưới sự lãnh đạo của Chính phủ Cách mạng lâm thời, vị thế của chính quyền cách mạng miền Nam ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh ngoại giao và quá trình đi đến Hiệp định Paris năm 1973.
Sau khi đất nước thống nhất, Huỳnh Tấn Phát tiếp tục dành nhiều tâm huyết cho công tác Mặt trận và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trên cương vị Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ năm 1983, ông tích cực đổi mới hoạt động của Mặt trận, đề cao vai trò tập hợp nhân dân, phản ánh nguyện vọng của nhân dân và giám sát hoạt động của chính quyền. Ông trực tiếp đi nhiều địa phương để củng cố tổ chức Mặt trận cơ sở, nhấn mạnh Mặt trận phải thực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với các tầng lớp nhân dân.
Huỳnh Tấn Phát là hình ảnh tiêu biểu của một trí thức đã từ bỏ danh vọng và cuộc sống giàu sang để lựa chọn con đường cách mạng. Trong suốt cuộc đời hoạt động, ông luôn thể hiện bản lĩnh của người cộng sản, sự khiêm nhường, gần gũi và khả năng thuyết phục, tập hợp các tầng lớp xã hội. Đặc biệt, sự nghiệp của ông gắn liền với việc vận động trí thức, nhân sĩ và nhân dân tham gia cách mạng, góp phần xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc. Những cống hiến ấy làm nên hình ảnh Huỳnh Tấn Phát như một biểu tượng đẹp của tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước và sự tận tụy phụng sự Tổ quốc, nhân dân.
