Ít người biết: Việt Minh đã “lấy” đồn Phủ Thông từ tay Nhật như thế nào vào tháng 4/1945
Ít người biết: Việt Minh đã “lấy” đồn Phủ Thông từ tay Nhật như thế nào vào tháng 4/1945
Nhiều người nhắc đến trận công đồn Phủ Thông năm 1948, nhưng rất ít người biết rằng ngay trong tháng 4/1945, Việt Minh đã giành đồn Phủ Thông hầu như không nổ một phát súng, từ tay quân Nhật và tay sai của chúng.
Sau cuộc đảo chính ngày 9/3/1945, Nhật hất cẳng Pháp và độc chiếm Đông Dương. Tuy vậy, chúng vẫn dùng chính lính Pháp đầu hàng làm tay sai, tiếp tục đàn áp phong trào cách mạng. Khu Việt Bắc – đặc biệt là Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn – trở thành mục tiêu càn quét vì đây là nơi cách mạng đang lớn mạnh, chuẩn bị Tổng khởi nghĩa.
Giữa tháng 4/1945, đồng chí Đàm Quang Trung được giao chỉ huy một đại đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân hoạt động ở Phủ Thông (Bạch Thông, Bắc Cạn) với nhiệm vụ:
Lấy đồn Phủ Thông
Phá kho thóc Nhật, chia cho dân
Thu vũ khí, phát triển lực lượng
Đồn Phủ Thông lúc đó do lính khố xanh (bảo an binh) canh giữ, chỉ huy là cai Ngọ – Hoàng Văn Ngọ, người Bắc Kạn. Qua điều tra, Việt Minh nhận thấy:
Cai Ngọ hiền lành, không ức hiếp dân
Nhiều lính đã bỏ ngũ
Bản thân cai Ngọ có xu hướng ngả về cách mạng
Việt Minh bí mật liên lạc, vận động từ trước.
Một buổi tối giữa tháng 4/1945, trung đội Giải phóng quân tiến vào đồn, Cổng đồn đã mở sẵn. Cai Ngọ cho lính ra xếp hàng chỉnh tề, bồng súng chào bộ đội cách mạng, rồi tuyên bố:
“Chúng tôi là người Việt Nam, xin theo Việt Minh đánh Nhật, cứu nước.”
Không đánh nhau. Không đổ máu.
Đồng chí Đàm Quang Trung nói rõ:
Theo cách mạng là tự nguyện
Ai không theo thì được về quê
Nhưng nếu tiếp tục làm tay sai cho giặc sẽ bị trừng trị
Hầu hết binh lính xin gia nhập Việt Minh, một số ít xin về quê.
Riêng cai Ngọ được đổi tên thành Hoàng Triệu Minh, trở thành tiểu đội trưởng tiểu đội Phủ Thông, chính thức là chiến sĩ Giải phóng quân.
Tháng 5/1945, Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và Cứu quốc quân hợp nhất thành Việt Nam Giải phóng quân, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám.
Một câu chuyện nhỏ nhưng cho thấy sức mạnh lớn của cách mạng: 👉 Không chỉ bằng súng đạn, mà bằng chính nghĩa, lòng dân và sự thức tỉnh của người Việt đứng trong hàng ngũ đối phương.
(Theo hồi ký Thượng tướng Đàm Quang Trung)
