Khoảng lặng đau đớn
Giữa ký ức chiến tranh chưa bao giờ nguôi ngoai, ông Hoàng Minh Chung (sinh năm 1955, thôn Phú Minh) vẫn luôn nhớ về những ngày tháng chiến đấu ác liệt cùng đồng đội trong màu áo lính. Khi ấy, ông thuộc Đại đội 10, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 273, Sư đoàn 341 – đơn vị đã tham gia nhiều trận đánh quan trọng trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến.
Nhưng có một ký ức mà suốt cuộc đời ông không thể nào quên, đó là sự hy sinh của người đồng đội thân thiết – Nguyễn Văn Toàn, người con quê ở phường Kỳ Trinh (TX Kỳ Anh).
Đó là ngày 23/3/1975, tại huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai. Trong một lần thay chốt, do sai lệch vị trí, đơn vị của ông không may rơi vào tầm kiểm soát của địch. Trận chiến diễn ra trong hoàn cảnh vô cùng bất lợi. Địch phát hiện và tấn công bất ngờ, hỏa lực dồn dập khiến cả đại đội rơi vào tình thế nguy hiểm.
Trong hơn 100 người, gần một nửa đã ngã xuống hoặc bị bắt sống. Khung cảnh khi ấy là những tiếng súng dồn dập, tiếng gọi nhau trong tuyệt vọng, và những khoảng lặng đau đớn khi đồng đội lần lượt hy sinh.
Giữa trận đánh khốc liệt ấy, Nguyễn Văn Toàn đã ngã xuống.
Ông Chung kể lại, đó không chỉ là mất mát của một đơn vị, mà còn là nỗi đau riêng của những người lính cùng quê, cùng lớn lên trên mảnh đất Hà Tĩnh. Họ đã cùng nhau ra đi, cùng chia sẻ từng bữa ăn, từng giấc ngủ, từng lời hứa ngày trở về. Nhưng chiến tranh không cho họ cơ hội giữ trọn những lời hẹn ấy.
Phải mất ba ngày sau, thi thể của Nguyễn Văn Toàn mới được tìm thấy. Ba ngày – không chỉ là thời gian, mà là ba ngày của hy vọng xen lẫn tuyệt vọng, của nỗi đau chờ đợi trong lòng những người còn sống.
Trong nỗi mất mát ấy, vẫn còn một điều an ủi: người đồng đội của ông đã được mai táng, vị trí được ghi lại cẩn thận. Và nhiều năm sau, anh đã được quy tập về an nghỉ tại Nghĩa trang Đồng Nai.
Với ông Hoàng Minh Chung, ký ức về trận đánh ấy không bao giờ phai. Đó không chỉ là một trận chiến, mà là nơi ông đã mất đi người bạn, người đồng đội thân thiết. Và cũng từ đó, ông càng thấm thía hơn giá trị của hòa bình – thứ đã được đánh đổi bằng máu, bằng nước mắt, và bằng cả tuổi trẻ của biết bao con người
