Khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt" – Những ngày Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định kéo pháo ra

Tháng 1 năm 1954, sau nhiều tuần vượt núi băng rừng, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã đưa được pháo binh vào các trận địa bao quanh lòng chảo Điện Biên.

Ai cũng nghĩ giờ nổ súng đã rất gần.

Các đơn vị hoàn tất công sự, đạn dược được chuyển đến từng vị trí. Những người lính đã ăn cơm nắm, ngủ giữa rừng, nhiều người bị sốt rét nhưng vẫn háo hức chờ lệnh tiến công.

Tại Sở chỉ huy ở Mường Phăng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp liên tục nhận các báo cáo từ tiền phương.

Qua phân tích tình hình, ông nhận thấy nhiều yếu tố chưa bảo đảm. Hệ thống phòng ngự của quân Pháp kiên cố hơn dự kiến, công tác hiệp đồng giữa các đơn vị còn nhiều khó khăn, và nếu tiến công ngay theo phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh", bộ đội có thể phải chịu tổn thất rất lớn.

Đó là một quyết định vô cùng nặng nề.

Nếu cho đánh ngay, nguy cơ thất bại rất cao.

Nếu hoãn chiến dịch, toàn bộ công sức kéo pháo vào trận địa, mở đường, xây dựng công sự suốt nhiều tuần sẽ phải làm lại từ đầu.

Sau nhiều đêm suy nghĩ, cân nhắc và trao đổi với Bộ Chỉ huy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi đến quyết định mà sau này ông gọi là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân:

Kéo pháo ra.

Mệnh lệnh được truyền xuống các đơn vị.

Ban đầu, nhiều cán bộ và chiến sĩ ngỡ ngàng. Bao nhiêu mồ hôi, công sức mới đưa được những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt núi vào trận địa, giờ lại phải kéo ra.

Nhưng không một ai than phiền.

Đêm xuống, hàng nghìn chiến sĩ lại lặng lẽ buộc dây vào từng khẩu pháo.

Con đường vốn đã hiểm trở nay càng nguy hiểm hơn vì mưa phùn làm đất đá trơn trượt.

Có những đoạn dốc, hàng trăm người phải căng mình giữ từng bánh pháo.

Có người bị đá lăn trúng chân.

Có người ngã xuống vực rồi lại gượng dậy tiếp tục kéo.

Chính trong những ngày kéo pháo ấy, nhiều tấm gương anh dũng đã xuất hiện, trong đó có Anh hùng Tô Vĩnh Diện, người lấy thân mình chèn bánh pháo để cứu khẩu pháo khỏi lao xuống vực.

Sau khi đưa toàn bộ pháo ra an toàn, Bộ Chỉ huy chuyển sang phương châm mới:

"Đánh chắc, tiến chắc."

Bộ đội bắt đầu đào hàng trăm kilômét chiến hào vây kín tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Những câu thơ nổi tiếng của nhà thơ Tố Hữu đã ghi lại cuộc sống gian khổ của người lính năm ấy:

"Khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt,
Máu trộn bùn non, gan không núng, chí không mòn."

Hơn một tháng sau, tối 13 tháng 3 năm 1954, pháo binh Việt Nam đồng loạt khai hỏa mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu liên tục, chiều 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ "Quyết chiến – Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm của Tướng De Castries, đánh dấu thắng lợi vang dội của quân và dân Việt Nam.

Nhiều năm sau, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhiều lần khẳng định rằng quyết định chuyển từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc" là quyết định khó khăn nhất nhưng cũng đúng đắn nhất trong sự nghiệp quân sự của ông.

Ngày nay, khi nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta không chỉ nhớ đến chiến thắng ngày 7 tháng 5 năm 1954, mà còn nhớ đến quyết định đầy bản lĩnh của vị Tổng Tư lệnh. Đó là bài học sâu sắc về nghệ thuật quân sự: biết dũng cảm tiến công đã khó, nhưng dũng cảm thay đổi quyết định để bảo toàn lực lượng và giành thắng lợi cuối cùng còn khó hơn.