Khói không bay và nắm cơm nghĩa tình

Mùa khô năm 1971, đơn vị chúng tôi đóng quân trong một hang đá gần biên giới. Máy bay trinh sát của địch quần thảo liên tục, chỉ cần một làn khói nhỏ bốc lên từ bếp nấu ăn là ngay lập tức bom tọa độ sẽ dội xuống. Để đảm bảo có cơm nóng cho anh em trước giờ ra trận, chúng tôi phải sử dụng "bếp Hoàng Cầm".

Trong tổ nuôi quân có cô bé tên Thủy, quê ở vùng trung du Phú Thọ. Thủy nhỏ nhắn nhưng đôi tay làm thoăn thoắt. Em là "chuyên gia" đào rãnh dẫn khói. Bếp Hoàng Cầm của Thủy đào rất khéo, khói đi qua các rãnh dài dưới đất, gặp hơi ẩm thì tan đi hết, tuyệt đối không một sợi khói nào lọt lên mặt đất. Thủy hay cười: "Chị Tâm ơi, em đang 'nhốt' khói vào đất để giặc nó mù mắt đấy!".

Có một đêm, đơn vị chuẩn bị đánh lớn vào căn cứ địch, chúng tôi phải chuẩn bị hơn 500 nắm cơm cho bộ đội. Thủy vừa đun bếp vừa kể về nồi ngô luộc của mẹ ở quê nhà. Bỗng nhiên, một quả bom nổ gần cửa hang làm đất đá sạt lở, lấp kín các rãnh thoát khói. Khói bốc ngược lên, làm cả hang tối om và nồng nặc mùi than.

Nếu khói thoát ra ngoài qua cửa hang, vị trí của toàn bộ tiểu đoàn sẽ bị lộ. Thủy không mảy may do dự, em quấn chiếc khăn rằn ướt vào mặt, lao thẳng vào khu vực bếp đang rực lửa. Giữa cái nóng hầm cập và làn khói đặc quánh, Thủy dùng tay không cào đất, khai thông lại các rãnh thoát khói bị lấp.

Khi rãnh thông, khói tan dần, nhưng Thủy đã ngất lịm vì ngạt. Trên tay em vẫn còn nắm chặt chiếc xẻng nhỏ. Những nắm cơm đêm đó đượm mùi khói và cả mồ hôi, nước mắt của Thủy. Sáng hôm sau, các chiến sĩ ra trận với những nắm cơm chắc nịch, họ không biết rằng một cô gái nhỏ đã vừa chiến đấu với "tử thần không khói" để giữ bí mật cho họ.

Hòa bình rồi, mỗi khi nấu bữa cơm chiều trong căn bếp ấm cúng, tôi lại nhớ về Thủy và chiếc bếp Hoàng Cầm năm ấy. Những người nuôi quân không trực tiếp cầm súng, nhưng tình yêu và sự hy sinh của họ trong từng nắm cơm, ngụm nước đã góp phần tạo nên sức mạnh vô địch của quân đội ta.