Không để ký ức bị lãng quên
Ông Mai Xuân Tiến, cựu tù Côn Đảo, hiện đang sống tại thôn Đình, xã Hùng Mỹ (Chiêm Hóa) cho biết: năm 1966-1968, ông tham gia TNXP 2 năm, làm đường tránh ở huyện Hàm Yên, sau đó ông chuyển sang bộ đội chính quy, tham gia chiến đấu ở chiến trường Tây Ninh.
Tháng 6/1972 do bị chỉ điểm, ông bị địch bắt, nhốt ở chuồng cọp Côn Đảo. Ông bị đánh đập đến mất cả 2 hàm răng, bị chất độc da cam và nhiều di chứng chiến tranh để lại. Ông bảo kỷ niệm thì nhiều, nhưng điều lớn lao nhất ông nhận được là môi trường TNXP và bộ đội chính quy đã rèn giũa cho ông lập trường, khí tiết của người cách mạng, luôn thương yêu đồng chí, đồng đội.
Năm 1973, hiệp định Pari ký kết, ông trở về quê hương Hùng Mỹ tiếp tục với nghề dạy học và lập gia đình với bà Ma Thị Hồng. Do điều kiện sức khỏe hạn chế, ông bà không sinh con chung, chỉ tập trung nuôi dưỡng, chăm sóc 1 người con riêng của bà Hồng trưởng thành làm nguồn vui sống. Đến nay, cuộc sống của ông bà cũng ổn định, ánh mắt xa xăm, ông Tiến bảo: chúng tôi không cần gì nhiều cho bản thân, chỉ mong thế hệ sau hiểu được những hy sinh lặng thầm của thế hệ cha anh đi trước. Hòa bình, độc lập, tự do không phải tự nhiên mà có.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức không thể bị chôn vùi theo thời gian. Những cựu TNXP giờ đây đã ở tuổi xế chiều, nhiều người đã ra đi mà chưa kịp kể lại câu chuyện của mình. Lịch sử dân tộc không chỉ nằm trong những con số hay những sự kiện lớn, mà hiện diện bình dị trong những mẩu chuyện đời thường, trong từng nắm cơm độn, trong những cơn sốt rừng hay những lá thư nhà truyền tay trao nhau như thế. Lực lượng TNXP đã sống, chiến đấu theo cách của mình, và thế hệ đi sau có trách nhiệm giữ gìn những ký ức ấy.
