"Không thành công cũng thành nhân"

"Không thành công cũng thành nhân"

Nghiên cứu về phong trào yêu nước giai đoạn đầu thế kỷ XX, tôi luôn dành một niềm kính trọng đặc biệt cho Nguyễn Thái Học — người thanh niên khoác áo trí thức nhưng mang trong mình một ý chí cách mạng sục sôi. Nhận thấy con đường xin xỏ, cải lương không thể giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ của thực dân Pháp, ở tuổi 25, ông đã cùng các chiến hữu thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng với mục tiêu dùng bạo lực cách mạng để đánh đuổi thực dân, giành lại độc lập.

Đêm 9/2/1930, cuộc Khởi nghĩa Yên Bái bùng nổ dưới sự lãnh đạo của ông. Dù cuộc khởi nghĩa sau đó bị chính quyền thực dân đàn áp khốc liệt trong máu lửa do sự chênh lệch quá lớn về hỏa lực, Nguyễn Thái Học vẫn kiên cường tìm cách gầy dựng lại lực lượng cho đến khi bị giặc bắt tại Mụn Chợ (Tuyên Quang).

Những ngày nằm trong nhà giục, đối mặt với các hình tra tấn dã man và bản án tử hình, nhà cách mạng trẻ tuổi vẫn giữ nguyên phong thái ung dung, điềm tĩnh. Rạng sáng ngày 17/6/1930, tại pháp trường Yên Bái, trước chiếc máy chém lạnh ngắt của kẻ thù, Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí của mình đã bước lên sàn tử hình với tư thế của những người chiến thắng. Ông mỉm cười chào nhân dân, dõng dạc đọc hai câu thơ bằng tiếng Pháp đong đầy lý tưởng: "Cái chết vì quê hương là cái chết vinh quang nhất", trước khi hô vang lời thề thiêng liêng: "Việt Nam độc lập!".

Cái chết của Nguyễn Thái Học và các liệt sĩ Yên Bái không phải là sự chấm hết, mà là nốt ngân vang lẫm liệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Lời thề bất tử "Không thành công thì cũng thành nhân" của ông đã làm rung chuyển chính quyền thực dân, thức tỉnh tinh thần tự tôn dân tộc và trở thành ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ thanh niên Việt Nam tiếp tục đứng lên dấn thân vào con đường giải phóng đất nước.